گروه پژوهشی دوران پیش از تاریخ (انسان کهن)
پیش از تاریخ
دوران پیش از تاریخ شامل دورانی بس طولانی است که از دوره پارینه­ سنگی قدیم، مصادف با ظهور انسان­ ریختها و ساخت و استفاده از ابزارهای سنگی آغاز و تا دوره آغاز نگارش ادامه می ­یابد. این دوران طولانی با فراز و فرودها و تحولات شگرف در زندگی اجتماعات انسانی همراه است و شامل دوره­ های پارینه­سنگی، فراپارینه­ سنگی، نوسنگی، مس و سنگ و مفرغ و در برخی مناطق ایران تا پایان عصر آهن ادامه دارد. پژوهش در رابطه با دوران پیش از تاریخ ایران پیچیدگی­ های خاصی دارد زیرا ابتدای آن با حضور اجتماعات انسانی آغاز شده و با هر کشف تازه از حضور انسان ­کهن، زوایای جدیدی از فرهنگ کهن ایران زمین آشکار می­ شود، از طرف دیگر از آنجا که ظهور خط و کتابت آغازگر دوران تاریخی است و مردمان ساکن در پهنه ایران زمین در یک زمان و مکان از خط و کتابت استفاده نکرده­ اند، در رابطه با پایان این دوران نیز در میان متخصصان اتفاق نظر وجود ندارد. چنانچه تاریخ استفاده از خط در جنوب غرب ایران (تمدن عیلام) به سده های آغازین هزاره سوم پیش از میلاد باز می­ گردد در حالیکه دیگر نقاط سرزمین ایران به تدریج (تا هزاره اول پیش از میلاد) تحت تاثیر این اختراع بزرگ بشری قرار گرفته­ اند. بنابراین پایان دوران پیش از تاریخ در گستره ایران زمین در بازه زمانی حدودا 5 هزار تا 2500 سال پیش رخ داده است. با این وصف از ویژگیهای باستان­شناسی دوران پیش از تاریخ: گستره زمانی، تنوع موضوعات پژوهشی در دوره­ های مختلف و پیچیدگیهای این دوران است. از این­رو گروه پژوهشی دوران پیش از تاریخ (انسان کهن) در تلاش است تا با انجام پژوهش­های میدانی به کشف و شناخت چگونگی حضور و زندگی جوامع انسانی بپردازد. در این راستا با مطالعه دوره­ های فراپارینه­سنگی و نوسنگی به شناخت و تحلیل روند یکجانشینی و استقرار در روستاها و اهلی­ سازی پرداخته و با پژوهش و مطالعه در دوره مس و سنگ به مطالعه ساختار جوامع پیچیده و چگونگی آشنایی بشر با تکنولوژی فلزگری و ساخت و تولید آن می ­پردازد که این مطالعات خود مقدمه­ای است جهت مطالعه تحولات و دگرگونی­های ژرفی که در آستانه ورود به شهرنشینی روی می ­دهد. مطالعه روند این تحولات بویژه در ارتباط با آغاز شهرنشینی و ایجاد پیچیدگی در روابط اجتماعی انسان در آغاز عصر مفرغ از اهمیت زیادی برخوردار است. همچنین پژوهش و مطالعه درباره عصر آهن که مقدمه ایجاد تحولات بزرگ سیاسی- اجتماعی در آسیای جنوب غربی و پیش زمینه ظهور امپراتوریهای بزرگ، همچون هخامنشیان است، از اهم فعالیت های این گروه است.
باستان­شناسان علاقمند و متخصص در حوزه پیش از تاریخ هر یک با مطالعه بخشی از این داستان بلند زندگی بشر، پرده از ناگفته ها و زوایای تاریک آن بر می­دارند و به کشف حقیقت می­پردازند تا بدینوسیله راهی که بشر طی کرده و تجربیاتی که از سرگذرانده تا به امروز رسیده را به همگان نشان دهند تا از نکات سودمند آن درس گرفته و از تکرار اشتباهات دوری جویند. در این راه ابزارهای متعددی در دست متخصصان این دوران است از جمله بررسی مناطق مختلف ایران و شناسایی و مستندنگاری شواهد سطحی بجای مانده از هر یک از دوره ­های زمانی این دوران کهن، کاوش و گمانه­ زنی به منظور لایه­نگاری غارها، پناهگاههای سنگی، تپه­ ها، محوطه­ ها، گورستانهای پیش از تاریخ و مطالعه شواهد و آثار فرهنگی بجای مانده مانند بقایای معماری، تدفین و اشیاء و گاهنگاری آنها به کمک آزمایشهای مختلف روی موادی همچون زغال، استخوان، دندان، سفال، فلز، منسوجات، چوب، سنگ و ... با استفاده از روشهای آزمایشگاهی و مطالعات میان رشته­ ای مختلف از جمله تاریخ گذاری به روش کربن 14، ترمولومینسانس، XRF، XRD، OSL، پتروگرافی، متالوگرافی و ... .   
 

اعضای گروه
دکتر علیرضا سرداری ( مدیرگروه ، عضو هیئت علمی ، استادیار )
دکتر سیامک سرلک ( معاون پژوهشکده ، کارشناس ارشد )
دکتر سید محمود میراسکندری ( عضو هیئت علمی ، استادیار )
دکتر عباس مقدم (  عضو هیئت علمی ،استادیار )
دکتر کوروش روستایی ( عضو هیئت علمی ،استادیار )
دکتر یوسف فلاحیان ( کارشناس مسئول )
دکتر مهناز شریفی ( عضو هیئت علمی ، استادیار )
دکتر شقایق هورشید ( کارشناس مسئول )
فاطمه فرشی جلالی ( کارشناس مسئول )

All right reserved for the Research Institute and Cultural Heritage and Tourism © 2015

مجری سایت : شرکت سیگما