1396/11/25 چهارشنبهطالبیان در نخستین همایش و کارگاه تخصصی «تعیین اصالت اشیا تاریخی ، فرهنگی و هنری» تأکید کرد:
ضرورت وجود دستورالعمل هایی برای تشخیص اصل بودن اشیا فرهنگی - تاریخی
معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری ، وجود اصول و دستورالعمل برای تشخیص اصل یا جعلی بودن آثار را امری ضروری دانست و تصریح کرد: تشخیص اشیا جعلی ترکیبی که بسیار حرفه ای نیز ساخته شده اند کار سختی است از این رو کارشناسان این حوزه باید مجرب شوند.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، محمد حسن طالبیان معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری این مطلب را روز گذشته در نشست تخصصی "اصالت از دیدگاه باستان شناسان ، مرمتگران ، موزه داران و مجموعه داران " همایش و کارگاه تخصصی «تعیین اصالت اشیا تاریخی ، فرهنگی و هنری »که به همت پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار فرهنگی –تاریخی برگزار شد مطرح کرد .
او با اشاره به اینکه  مقوله اصالت به ویژه در دهه 1990 توجه محافل بین‎المللی دست‎اندرکار حفاظت و مرمت آثار تاریخی و هنری را به خود جلب کرده است تصریح کرد : این موضوع به ویژه از آنجا اهمیت بیشتری می‎یابد که تغییرات کمی و کیفی در ساختار جوامع به واسطه مدرن شدن و فرآیند جهانی سازی دستخوش تغییرات اساسی نسبت به گذشته شده است، از این رو جامعه جهانی برای درک بیشتر حفاظت از آثار تاریخی، فرهنگی، میراث ناملموس و میراث طبیعی به مقوله‎های مختلفی از جمله اصالت، یکپارچگی، ارزش و معیارهایی برای سنجش حفاظت پرداخت است.
وی افزود : امّا آنچه در حوزه اشیاء و آثار تاریخی فرهنگی مدنظر است، معنا و مفهوم اصل در ارتباط با اصالت است و اینکه رابطه سند اصل یا اصل شیی با اصالت اثر فرهنگی چگونه روشن می‎شود، آنچه مسلم است اصالت برخلاف اصل بودن، به تنهائی از شیی منتج نمی‎شود بلکه به وسیله یک فرآیند شناخت علمی مختص به خود به اثبات می‎رسد.
طالبیان  با اشاره به مفهوم اصالت در شناخت اصل در آثار و اشیا تاریخی و فرهنگی گفت : اشیاء موزه ای زیادی وجود دارند که در نتیجه مصادره اموال قاچاق به دست آمده اند که تعدادی از آنها به وضوح جعلی به نظر می رسند و برخی نیاز به بررسی های بیشتر دارند .
طالبیان مجرب شدن کارشناسان این حوزه را امری ضروری دانست و تصریح کرد : تشخیص اشیاء جعلی ترکیبی که بسیار حرفه ای نیز  ساخته شده اند کار سختی است.
                                                                         بررسی جعلی یا اصل بودن اشیای موزه ملی
وی با بیان اینکه تعداد زیادی از اشیا موزه ملی قرار است برای دسته بندی ، اولویت بندی و تشخیص اصل یا جعلی بودن به استان ها فرستاده شوند تا پس از تشخیص اصل بودن در موزه ها به نمایش درآیند افزود : به همین دلیل آموزش کارشناسان این حوزه امری مهم است .
معاون میراث فرهنگی ، سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری وجود اصول و دستورالعمل برای تشخیص اصل یا جعلی بودن آثار را امری ضروری دانست و تصریح کرد که با وجود این اصول حداقل حرفه ای ها می توانند راهنمایی بگیرند و در ساماندهی اموال تاریخی- فرهنگی نیز  به ما کمک می کند.
او افزود :زمانی در این فکر بودیم تا فضایی را فراهم کنیم و اشیا اصل و جعلی را کنار هم قرار دهیم تا تمامی اعضای جامعه با این جریان آشنایی پیدا کنند زیرا تعداد زیادی هستند که در حوزه کار می کنند و گول افراد جاعل را می خورند و در نهایت زمانی متوجه می شویم که بسیار دیر است و اگر مردم آگاه شوند خیلی می تواند کمک باشد .
طالبیان با اشاره به تاریخ طولانی موضوع اصالت آثار فرهنی گفت :اول بار در منشور ونیز به موضوع اصالت اشاره شد که البته تنها بیشتر مقوله اصل بودن مد نظر قرار گرفته بود نه اصالت . 
او با بیان اینکه اصل و اصالت دو مقوله متفاوت هستند تصریح کرد :موضوع اصالت فراتر از اصل است و آنچه ما در برابرجعل داریم اصل است نه اصالت ولی اصالت می تواند جریان ادامه داری باشد .
طالبیان انجام آزمایش های گوناگون ، در نظر گرفتن کانتکس محوطه های باستانی و ... را از عواملی دانست که در مورد اصل بودن اشیا مورد توجه قرار می گیرد و گفت : اما اگر بخواهیم اصالت اشیا را بررسی کنیم ممکن است یک شی همین امروز وجود داشته باشد ولی با اصالت باشد یعنی در طول زمان یک سنتی اتفاق افتاده و یک جریان تاریخی برآن حادث شده که می توانیم آن را دارای اصالت بنامیم.
او تأکید کرد :البته در ادبیات ایرانی با نگاهی عارفانه، نظیر این مورد بسیار آمده است مانند قطره ای که از دریا جدا شده و در بازگشت به دریا همان قطره نیست اما اصیل است زیرا که چیزهایی به آن حادث شده است و این فرآیند را طی کرده است.
طالبیان افزود : این موضوع در اشیا نیز باید مورد توجه قرار گیرد و تنها به آثار ی که از محوطه ها بیرون می آیند توجه نکنیم بلکه ممکن است یک سبک ، فرآیند ، دانش تاریخی و هنری در طول زمان تغییراتی بکند و همچنان مورد استفاده جامعه قرار بگیرد زیرا که اگر این کانتکس اجتماعی -فرهنگی و دانش تاریخی- فرهنگی ،سبک و سیاق اش با خلق جدید روبرو باشد می تواند ادامه یابد .
او گفت : همین گونه است که فیلسوف های مرمت خیلی راجع به این موضوع بحث می کنند و در کنار شی فرآیند شکل گیری آن را می بینند و متوجه می شوند که چه دانش و سنتی ادامه پیدا کرده و می گویند این فرآیند پویایی است که در تحولات یک شی وجود دارد .
معاون میراث فرهنگی  اصالت اشیا را امری مهم دانست و تصریح کرد :فرآیندی که درباره بناها و محوطه های تاریخی فرهنگی اتفاق افتاده  می تواند با نگاه ایرانی در اشیا هم صورت گیرد  .

                                                                            تفسیر اصالت اشیاء تاریخی – فرهنگی پس از ورود موسسات تمدنی جدید به ایران
احمد چایچی امیرخیز عضو هیئت علمی پژوهشکده باستان شناسی دیگر سخنران این نشست با ارائه گوشه ای از مقاله« تفسیر اصالت اشیاء تاریخی – فرهنگی پس از ورود موسسات تمدنی جدید به ایران مورد مطالعه: اقلام فیلاتلی» گفت :    آغاز جنگهای ایران و روسیه در اوایل قرن نوزدهم میلادی و افزایش رقابتهای استعماری دول اروپایی در منطقه خاورمیانه و آشنایی ایرانیان با مظاهر تمدن غرب مقدمه ورود موسسات تمدنی جدید به ایران است .
او با بیان اینکه دست آورد برپایی این موسسات  استفاده از محصولات فرهنگی و تاریخی بیشماری است که نتیجه تولیدات صنعتی وارداتی و یا ترکیبی با هنرهای سنتی محلی بود افزود : این پدیده، مجموعه داری را که پیش از این در جمع آوری آثار هنرهای سنتی و دست ساز گذشتگان خلاصه می شد سخت دگرگون کرد.
به گفته وی ، به همین ترتیب "اصالت" که پیش از این تنها به یک اثر خاص در بستر زمان مشخص ویا هنرمند معین اطلاق می شد متحول شد  و موارد و مفهومی وسیعتر یافت .
چایچی افزود: در این مقاله با مطالعه محصولات فیلاتلی که به دانش مجموعه داری اقلام پستی و تمبر متاثر از نومسماتیک (دانش جمع آوری سکه، مدالیون ...) و تاریخ پست ایران از زمان ناصرالدین شاه قاجار مربوط است مفهوم اصالت و میزان نسبی بودن آن مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.
                                                                            ظهور دو تعبیر از مفهوم اصالت در تعمیرات سنتی تزئینات معماری ایران
دیگر سخنران این نشست رضا وحیدزاده استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی با بیان مختصری از مقاله «ظهور دو تعبیر از مفهوم اصالت در تعمیرات سنتی تزئینات معماری ایران» گفت :دو تعبیر از اصالت در دست است،  یکی اعتبار داشتن و یکی برآمدن یا تبعیت کردن از یک اصل منظور از اثر اصیل گاه شیئی است که در یک شرایط مشخص و طبق اصول خاصی آفریده شده و گاه اثری است که از اعتبار و کیفیت بالایی برخوردار است.
او افزود: این دو تعبیر در بسیاری از موارد نهایتا به یک نتیجه منجر می شود و در غالب اوقات تلاش می شود تا فلان محصول را با جنس، روش تهیه و توسط تولیدکنننده ویژه ای تهیه شود و این همه برای آن است که مشهور است و یا عملا به تجربه مشخص شده که محصول این نوع عمل آوری دارای کیفیت مناسب تری است (خواه از نظر زیبایی شناسی یا از هر نظر دیگر).
وی گفت : در مورد آثار تاریخی اما یک بحث دیگر هم وجود دارد که مصداق عبارت "ان آثارنا تدل علینا فاعتبروا یا اولی الابصار" است؛ یعنی اثر واسطه شناخته شدن و بازیافته شدن صاحب و آفریننده خود است. پس مساله اصل بودن در اینجا مساله کیفیت خوبتر یا بدتر نیست، به عبارت دیگر مساله اعتبار در منشاء اثر بودن شیء نیست بلکه در راه بردن به سمت آفریننده است.
این کارشناس اظهار داشت : مساله این مقاله بررسی میزان توجه به هر یک از این دو تعبیر در شیوه هنرمندان و اساتید کهن ایرانی در تعمیر تزئینات بناهای تاریخی است.
او گفت : توجه به این مطلب، نکته کلیدی در اجرای هرچه دقیقتر اقدامات مرمتی برای آثاری است که در طی زمان چنین روندی از تعمیرات را پشت سر گذاشته اند طبیعی است که در هر مورد بدل و جعل نقطه مقابل تفسیری هستند که هنرمند از اصل ارائه داده است.
او تصریح کرد : برای این منظور سعی شده تا با بررسی مصداق های مختلف از تعمیرات تاریخی تزئینات معماری ایرانی این دوگانگی در تعبیر از اصالت عملا بررسی شود و تنوع شیوه های نزدیک شدن هنرمندان بومی به موضوع رعایت اصالت در قالب دو شکل " احترام به شخصیت اثر به عنوان یک سند" و "فراهم آوردن شرایطی برای منشاء اثر شدن تزئینات" ارزیابی شود.
وحید زاده افزود:  با بررسی نتایج چنین به نظر می رسد که هنرمندان ادوار کهن که به تعمیر تزئینات بناهای سنتی دست می زدند، بیشتر درگیر منشا اثر بودن شیء بودند و نه منشاء خود اثر، به همین سبب آن تعبیر از اصالت را دنبال می کردند که نشانگر کیفیت مطلوب اثر بود.
وی با بیان اینکه  غالباً اثر را به عنوان (به عنوان یک سند) موضوع مطالعه نمی دیدند و به همین سبب وقتی احساس می کردند تعمیر - به معنی مداخله در کالبد کهن اثر به منظور تداوم عملکرد ضروری است- تردیدی در دگرگون کردن جزء یا اجزایی از آن به دل راه نمی دادند.
او تأکید کرد : بر این مبنا وقتی از اصل های تعمیر سخن بگوییم، مساله می تواند تداوم کارکرد اثر باشد،با این همه و به رغم آنچه گفته شد معمولاً بحث به سادگی تمام نمی شود و در هر تجربه تعمیری می توان درجاتی از هر یک از دو تعبیر فوق الذکر از اصالت در کنار هم مشاهده شود.
وحید زاده افزود : این امر مربوط به دو موضوع می تواند باشد  اول اینکه تعمیر هر بخش از یک بنا نمی تواند بی توجه به رابطه آن با سایر قسمت ها و فضای کلی معماری انجام شود لاجرم مسیر کلی آفرینش اثر به گونه ای در روند تعمیر تعقیب می شود و در نتیجه شباهت ظاهری، یا ساختاری یا شباهت در مبانی نظری میان قسمت های تعمیری و قسمت های تاریخی به وجود می آید که در خود نشان از توجه استاد تعمیر به برخی معیارهای اصالت به معنی "اعتبار" داشته باشد.
استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی گفت :ضمن آن که تلاش برای حفظ حداکثر ساختار مادی قدیمی اثر می تواند نشان از اندیشه پرهیز از اسراف مصالح نیز داشته باشد اما واقعاً در مواردی هم توجه نسبت به شناخت تاریخچه اثر و حفظ کردن آن در وضع موجود به عنوان مصداق تاریخ قابل مشاهده می باشد  چیزی که ناشی از آگاهی تاریخی در نزد ایرانیان و میل به حفظ بخشهایی از اسناد و مدارک و بناهای تاریخی است.

عكس هاي مرتبط :

 
امتیاز دهی
 
 

بيشتر
  • ارسال به دوستان
نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 
All right reserved for the Research Institute and Cultural Heritage and Tourism © 2015

مجری سایت : شرکت سیگما