1397/8/15 سه شنبهدر فصل هشتم کاوش های باستان شناسی تل آجری صورت گرفت:
حفاظت و مرمت سازه های معماری مکشوفه در فصول پیش
فصل هشتم کاوش های باستان شناسی تل آجری، بیشتر به خالی کردن گمانه های پیشین که هدف آن حفاظت و مرمت سازه های معماری مکشوفه از فصول پیشین است، اختصاص داشت.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، علیرضا عسکری چاوردی امروز سه شنبه با اعلام این خبر گفت:  برنامه پژوهشی هیات باستان شناسی مشترک ایرانی ایتالیائی در  محوطه تل آجری شهر پارسه تخت جمشید  پایان یافت.
به گفته این باستان شناس؛ برنامه این فصل به سرپرستی مشترک باستان شناسان دوره هخامنشی علیرضا عسکری چاوردی عضو هیات علمی بخش تاریخ و باستان شناسی دانشگاه شیراز و پروفسور پی یر فرانچسکو کالیری از بخش باستان شناسی دانشگاه بولونیا ایتالیا با مشارکت دانشجویان هر دو دانشگاه و با حمایت و مدیریت پژوهشکده باستان شناسی پژوهشگاه، معاونت میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی کشور، اداره کل میراث فرهنگی استان فارس و پایگاه میراث جهانی تخت جمشید انجام شد.
او با بیان این نکته که این برنامه با عنوان از کاخ تا شهر، برنامه پژوهشی مشترکی است که به صورت چند رشته ای تعریف شده است، گفت: بکارگیری روش های دقیق باستان شناسی و تخصص های مرتبط نظیر مطالعات آب و هواشناسی کهن، زیست باستان شناسی، استخوان باستان شناسی، استفاده از انواع آزمایش ها در خصوص مواد آلی و کانی مکشوفه و بکارگیری فنون پیشرفته مطالعات ژئوفیزیک و نقشه برداری از ویژگیهای علمی این برنامه است. 
او افزود: تمام یافته و دادهای حاصل از این مطالعات در سیستم های علمی طبقه بندی و در انواع بانک های اطلاعاتی مورد استفاده و ارزیابی قرار می گیرد.       
عسکری چاوردی با اشاره به انجام هشت فصل کاوش باستان شناسی در شهر پارسه تخت جمشید به سرپرستی این گروه مشترک گفت: دهها مقاله پژوهشی، برگزاری سمینارهای بین المللی و پایان نامه های دانشجویی و سه جلد کتاب حاصل این مطالعات است.

                                                                                                                        روشن شدن یکی از مهمترین ابهامات
او افزود: این کاوش ها زمانی مورد توجه بیشتر دانشگاهها و مراکز علمی بین المللی جهان واقع شد که در فصل ششم  کاوش باستان شناسی هیات مشترک ایرانی- ایتالیایی با پیدا شدن کتیبه میخی بابلی یکی از مهمترین ابهامات تاریخی دوره هخامنشی پارسه تخت جمشید روشن شد.
به گفته این باستان شناس، با کشف کتیبه بابلی مشخص شد که بنای موجود در ویرانه های تل آجری دروازه بوده است.
او با بیان این نکته که در  متن کلمه بابلی حک شده در زمینه آجر لعابدار از "  دروازه" نام برده است، گفت: در فصل های پیشین کاوش بخش دیگری از همین کتیبه کشف شد که در آن کتیبه خط میخی فارسی باستان نیز از کلمه شارو به معنی شاه نام برده شده بود.
وی افزود: از آنجا که بنای مکشوفه در قرن ششم قبل از میلاد ساخته شده بود، این بنا پس از ویرانی، طی 25 قرن به تلی از آوار هزاران قطعه آجر تبدیل شده است. همچنین در طی این سده ها، کتیبه هایی که در راهروی مرکزی این بنا وجود داشته فروریخته و در آوار ساختمان پراکنده شده است.
عسکری چاوردی گفت: این ساختمان بنایی چهارگوش است که ابعاد هر ضلع آن حدود 40 متر در محور شمالی جنوبی و 30 متر در محور شرقی – غربی بوده است.
او اظهار داشت: دیوارهای قطور این ساختمان به ضخامت حدود 10 تا 12 متر، دور تا دور اتاقی مستطیل شکل به ابعاد 40 متر مربع در مرکز مجموعه قرار گرفته که این اتاق مرکزی با راهرویی به عرض 5 متر در دو ضلع جنوب شرقی و شمال غربی به بیرون باز می شده است.
وی افزود: در واقع می توان گفت چشم انداز بنای تل آجری با شناسایی سازه های معماری یک بنای بزرگ با نام و نشان کتیبه ای که از دروازه نام می برد، روشن شد. 

                                                                                                                           کشف محور ارتباطی دروازه
عسکری چاوردی گفت: محور ارتباطی این دروازه در فاصله 360 متری جنوب آن یعنی در محوطه تل فیروزی 5 کشف شد که در آنجا کاخی بزرگ به ابعاد 55 در 60 متر وجود دارد.
او افزود: محدوده بین دروازه تل آجری و کاخ مکشوفه اخیر را پردیس هایی فرا گرفته بود که امروزه بخشی از سازه های آبرسانی این پردیس در محل وجود دارد و اطلاعات حاصل از بررسی ژئوفیزیک، وجود باغ ها و سیستم های آبرسانی این قسمت را تایید کرده است.
او با اشاره به کشف صدها قطعه آجر لعابدار رنگین از این بنا گفت: بخش عمده ای از این آجرهای لعاب دار مزیّن به انواع نقوش ترکیبی حیوانات بالدار هستند.
به گفته این باستان شناس، تصاویر برجسته موجود در این آجرهای لعابدار در بیشتر موارد تصاویر ترکیبی از حیوانات اسطوره ای ایران باستان در سبک و سنّت هنر جنوب غرب ایران شوش و بین النهرین در هزاره اول قبل از میلاد  است.

                                                                                                                              مزین به آجرهای لعابدار رنگین
عسکری چاوردی افزود: تمام بدنه بیرونی و راهروی بزرگ بنای دروازه این بخش از شهر پارسه به آجرهای لعابدار رنگین مزیّن بوده است و در ساخت این دروازه هزاران قطعه آجر هر کدام به ابعاد 33 در 33 به ضخامت 11 سانتی متر بکار رفته است.
او اظهار داشت: این بنای بزرگ پس از دوره هخامنشی به تلی از خاک تبدیل شده به گونه ای که امروزه ساکنان محلی آن را تل آجری نام نهاده اند.
عسکری چاوردی   افزود: با توجه به وجود تعداد 12 بنای باستانی دوره هخامنشی در این بخش از حریم تخت جمشید به احتمال به دلیل وجود مشابهت زیاد بین آجرهای لعابدار مکشوفه از بنای دروازه مکشوفه جدید با نقوش اسطوره های بین النهرین و به ویژه دروازه ایشتار در بابل بین النهرین و هم مشابهت نزدیک پلان کاخ بزرگ مکشوفه در فیروزی 5، به نظر می رسد این بخش از شهر پارسه در دوره های آغازین عصر هخامنشی احتمالا در دوره کوروش بزرگ و یا کمبوجیه بنا شده است.
او یادآور شد: این امر بدین معنا است که در امتداد محور بناهای تخت گوهر، کاخ ها و محوطه های باستانی همجوار آن و پردیس های محور ارتباطی تختگاه تخت جمشید، این بخش شهر پارسه دارای دروازه بوده است.

                                                                                                                          روشن شدن خلا تاریخی شهر پارسه
وی در ادامه گفت: البته وجود این دروازه می تواند به تبع وجود دروازه های آغازین عصر هخامنشی در بابل (580 قبل از میلاد) و پاسارگاد(559-529 قبل از میلاد ) باشد، با اتکاء به نتیجه تاریخ گذاری مطلق کربن 14، روند تاریخی بنا بدین گونه مطرح شود که با کشف این دروازه، خلاء تاریخی شهر پارسه به ویژه در دوره کوروش(559-529 پ.م) و کمبوجیه(529-521 پ.م) پیش از به قدرت رسیدن داریوش در سال 521 پیش از میلاد روشن می شود.     
او با اشاره به بنا شدن تخت جمشید در سال 521 پیش از میلاد در روزگار داریوش هخامنشی گفت:  تخت جمشید تا پایان حکومت هخامنشیان در سال331 پیش از میلاد به عنوان مهمترین پایتخت سیاسی و مذهبی هخامنشیان مورد استفاده قرار گرفت.
عسکری چاوردی گفت: چشم انداز تختگاهی که کاخ های هخامنشی روی آن بنا شده است، با شناسایی بیش از 100 اثر و بنای باستانی بزرگ در پیرامون تختگاه همواره منظری شهری را برای کاخ های هخامنشی قابل تصور ساخته است.
او افزود: بناهایی در محدوده ای به وسعت 6000 هکتار در محدوده ای بنام عرصه و حریم تخت جمشید پراکنده اند و حدفاصل فضاهای خالی بین این آثار را پردیس هایی فرا می گرفته است.
به گفته وی، باستان شناسان از حدود یکصد سال پیش تا به امروز در پی شناخت کارکرد این آثار باستانی واقع در حریم تخت جمشید هستند و تلاش دارند تا تحلیلی فضایی از انسجام و ارتباط معنایی در مفهوم شهر برای کاخ های تختگاه و بناهای وابسته به آنها در دشت پیدا کنند. 
این باستان شناش گفت: مطالعه جامع تل آجری واقع در 3 کیلومتری شمال غربی تختگاه تخت جمشید را بایستی در چارچوب کلی تحقیقات پیشین شهر پارسه مورد بررسی قرار داد.

                                                                                                                           بررسی نواحی اطراف تختگاه
وی اظهار داشت: ما نیز همانند برخی از محققان پیشین تصور می¬کنیم که ناحیه باغ فیروزی به طور کامل بخشی از شهری بود که به اقامتگاه سلطنتی در تخت جمشید مرتبط بوده است. بقایای استقرار هخامنشی در نزدیکی روستای فیروزی به مرور توسط باستان شناسانی مورد توجه قرار گرفت و نواحی اطراف تختگاه به منظور مکان یابی جایگاه مقدس سلطنتی درون محدوده وسیع¬تر شهر بررسی  شد.
عسکری چاوردی گفت: نتایج کاوش های این فصل در تکمیل مطالعات پیشین و برنامه ریزی جامع برای حفاظت و مرمت دروازه مکشوفه انجام شد و هدف طرح پلان حفاظت و مرمت جامع این دروازه بود که خوشبختانه بخشی از اهداف مرمت محقق شد.
او تصریح کرد: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری فعالیت های هیات باستان شناسی تل آجری برای 3 سال آینده را به حفاظت و مرمت سازه های معماری این محوطه ارزشمند اختصاص داده است.
او در ادامه گفت: برنامه مطالعات و مرمت دروازه تل آجری در چارچوب تفاهم نامه های بین المللی بین محوطه میراث جهانی تخت جمشید، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و موسسه ایزمئو ایتالیا با همکاری پژوهشکده  های باستان شناسی و حفاظت و مرمت پژوهشگاه ، معاونت میراث فرهنگی کشور، اداره کل امور پایگاههای میراث جهانی سازمان، دانشگاه بولونیا و دانشگاه شیراز و همکاری اداره کل میراث فرهنگی استان فارس ادامه خواهد یافت.

عكس هاي مرتبط :

 
امتیاز دهی
 
 

بيشتر
  • ارسال به دوستان
نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 
All right reserved for the Research Institute and Cultural Heritage and Tourism © 2015

مجری سایت : شرکت سیگما