اخبار
آیین های نوروز و یلدا در برخی از استان های کشور


پژوهشگران پژوهشکده مردم شناسی در نشستی تخصصی به تشریح آیین های نوروز و یلدا در استان مازندران، قزوین، کرمانشاه ، ایلام ، کرمان در قالب پژوهش های انجام شده پرداختند .

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، درابتدای این نشست مریم پهلوان شریف به بیان گوشه ای از آیین های نوروز و یلدا در میان زرتشتیان ایران پرداخت و گفت :  آیین ها در فرهنگ و سنن هر ملتی ریشه تاریخی و فرهنگی دارد و جلوه‏ای از باورهایی است که تا مقدسات دینی و مذهبی آن‏ها پیش رفته است و هویت فرهنگی و تاریخی آن جامعه را به نمایش می‏گذارد.
او با بیان اینکه ایرانیان در نوروز و یلدا آداب و رسوم گوناگونی دارند که در بافت این تنوع، ویژگی‏های مشترکی دیده می‏شودتصریح کرد : یکی از اصلی‏ترین آموزه‏های دینی و معتقدات مذهبی در دین زرتشت، باور به این مسئله است که شادی تجلی اهورامزداست که در وجود آدمی انعکاس یافته و جزء ذات و سرشت وجود خداگونه او محسوب می‏شود بنابراین، سوگ و اندوه نکوهیده می‏باشد زیرا نشأت گرفته از اهریمن است.
وی افزود :این پژوهش به مطالعه آیین های نوروز و یلدا در مناطق حوزه فرهنگی زرتشیتان در استان یزد: شهر یزد، مناطق زرتشتی نشین مریم آباد، نرسی آباد، رحمت آباد،  شهر اردکان: محله شریف آباد، شهر میبد: روستای مزرعه کلانتر، شهر تفت: روستاهای چم و مبارکه، زرتشتیان ساکن در شهرهای کرمان و تهران پرداخته است.
مریم عباسی نیز در ادامه به بیان ویژگی های آیین های نوروز و یلدا در استان مازندران پرداخت و تصریح کرد : آداب و رسوم هر سرزمینی، آیینه و انعکاسی از رویدادها، تلاش ها و اندیشه ها آن جامعه است که شناسنامه آن مردم محسوب می شود و می تواند به عنوان سندی گویا جهت بررسی محتوا و ماهیت مردمان مناطق مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
او افزود :  این پژوهش به روش اتنوگرافیک و مدخلی جهت بارگزاری در مدخل اطلاعات اطلس مردم نگاری سرزمین انجام شده  زیرا با توجه به سرعت روزافزون تغییر آداب و رسوم و باورها، تلاشی هر چند محدود، برای ثبت وضعیت کنونی برگزاری آداب و آیین های نوروز و یلدا می تواند باعث به روز شدن منابع و جلوگیری از فراموشی شود.
گیتی دشتکی نیز در ادامه با بیان اینکه نوروز آئینی است پیوند خورده بادل و جان مردم این سرزمین ،به تشریح آیین نوروز و یلدا در استان قزوین پرداخت و تصریح کرد : اهالی استان قزوین همچون سایر استان‌های ایران‌زمین از یک ماه مانده به آغاز فصل بهار آداب‌ورسوم خاص خود را در استقبال از نوروز و آغاز سال نو دارند ؛مراسمی چون کوسه گلین، عروس گلی، خانه‌تکانی، پیر  بابو، کوله چهارشنبه، عرفه، دیدوبازدید، اولین عید درگذشتگان،  سیزده‌بدر و پنجاه بدر و بسیاری آداب دیگر.
او با بیان اینکه شب یلدا درازترین شب‌هاست در تمام سال و در آن شب و یا نزدیک به آن شب، آفتاب به برج جدی تحویل می‌کند افزود :درگذشته بعضی بر این باور بودند که آن شب به‌غایت شوم و نامبارک هست و فردای آن روز را روز زایش خورشید و تولد دوباره آن می‌دانستند پس بدین‌جهت آن شب را تا پاسی از شب گذشته و با آداب‌ورسوم خاص هر محل افراد خانواده به دورهم جمع شده و آن شب را می‌گذراندند.
وی تصریح کرد :در استان قزوین به مراسمی که در این شب برپا می‌شود «شب چله» می گویند.
مینو سلیمی دیگر سخنران این نشست نیز به بیان برخی از آداب و رسوم یلدا در کرمانشاه و ایلام گفت :ایرانیان هزاران سال است که یلدا را برای پاسداشت رفتن سرما و سختی و آغاز آفرینش جشن می گیرند.
او افزود : ایرانیان به پاسداشت یلدا آداب و رسوم گوناگونی انجام می دهند که البته در بافت این تنوع ویژگی های مشترکی دیده می شود.
این پژوهشگر اظهار داشت :این نوشتار به مطالعه یلدا در مناطق مورد مطالعه استان کرمانشاه (قصرشیرین، سرپل ذهاب، کنگاور، پاوه، روانسر، جوانرود، روستاهای کرمانشاه، ماهیدشت، اسلام آبادغرب، دالاهو، سنقر، گهواره و صحنه) و استان ایلام (ملکشاهی، ایوان غرب، دره شهر، شیروان، چرداول، لومار، سراب کلان، مهران، دهلران و آبدانان) پرداخته است.
وی در پایان خاطرنشان ساخت : شناخت آداب و رسوم یلدا در گوشه به گوشه ایران مهم و ضروری است چرا که این شناخت ما را به درک معناهای نهان این رفتار مهم اجتماعی و تاثیر آن در فرهنگ ایرانی می رساند.
اعظم موسوی نیز در ادامه با بیان بخشی از پژوهشش با عنوان مراسم نوروز و یلدا در استان کرمان نوروز را یکی از بزرگ‌ترین جشن‌های ایرانیان دانست  که از دیرباز در این کشور برگزار می‌شده و آیین‌های خاص خود را داشته است .
وی گفت : آیین‌های نوروزی از آن دسته رفتارهای فرهنگـی هستند که برخی هنوز در جامعه کنونی ایـران بازمانـده و کم‌وبیش کارکرد و نقش کارآمد و سودمند خود را میـان گروه‌های مختلف مردم حفظ کرده‌اند.
او با بیان اینکه بـسیاری از رفتارهـای آییـنی و نمادین مربوط به سال نو با اسطوره‌های موجود در میـان مردم سـرزمین ایـران ارتبـاط دارنـد.  هدف از این تحقیقرا  مروری به آیین‌های یلدا و نوروز و پیشواز نوروز، از گذشته دور تا امروز و عوامل پایداری آن درگذر زمان و نقش آن در حفظ هویت فرهنگی و ملی ایرانیان در جهان است.
نازنین نوری نژاد در ادامه این نشست نوروز را  از مهمترین اعیاد ملی ایرانیان دانست  که با نو شدن طبیعت همراه است گفت : ایرانیان‌ از دوره‌های باستان تا امروز‌ تازه شدن طبیعت و آغاز سال جدید را، مبدائی برای ایجاد تحول فردی و تلاش برای تحول جمعی قرار داده‌اند‌.
او در تشریح آیین یلدا و نوروز در استان فارس تصریح کرد : مردم فارس به خصوص شهر شیراز از حدود یکماه یا بیشتر، به پیشواز سال نو می‌روند .
وی با بیان این که یلدا نیز همانند نوروز از اهمیت ویژه ای در میان مردم فارس برخوردار است خاطرنشان کرد :شیرازی ها در این شب تا دیر وقت می نشینند و به گفتگو ، خاطره گویی و مشاعره می پردازند.
در ادامه پرویز فیضی به ارایه بخشی از پژوهشش با عنوان آیین نوروز و شب چله در استان همدان نمونه موردی شهرستان اسدآباد و نهاوند پرداخت و گفت :نوروز باستانی برگرفته از افکار صلح‌طلبی، دوستی، وحدت، همدلی، کینه زدایی و هم‌بستگی ملت ایران است و این آیین سرشار از پیام‌های مادی و معنوی است.
او افزود :آیین نوروز در استان همدان همانند دیگر نقاط کشور مقدماتی دارد، استقبال و پیشواز های نوروزی از یک ماه قبل از عید نوروز آغاز می‌شود و مقدمات آماده سازی در این استان برای جشنی باستانی آماده می گردد.
وی اظهار داشت :برای برگزاری شب یلدا نیز از چند روز قبل برنامه های پیشوازی دنبال می شود و بساط یک شب بیاد ماندنی فراهم می شود تا در این شب طولانی بتوانند بهترین استفاده را با بهترین کاربرد داشته باشند.


تورهای گردشگری ویژه یلدا به سوی یلداشناسی روستایی سوق داده شوند


شبان میرشکرائی پژوهشگر میراث ناملموس از پژوهشگران حوزه مردم شناسی خواست تا با پژوهش های کاربردی به سوی تورهای گردشگری ویژه یلدا با هدف یلداشناسی روستایی حرکت کنند.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، شبان میرشکرائی در نشست چهارم از سلسله نشست های همایش ملی آیین یلدا که با حضور پژوهشگران و علاقه مندان حوزه مردم شناسی برگزار شد در خصوص تنوع فرهنگی و همبستگی ملی با رویکرد یلدا شناسی گفت: ما در نیم کره شمالی زندگی می کنیم که انقلاب زمستانی و شب یلدا را هر ساله درک کرده ایم و تفاوت چندانی ندارد که شروع پاسداشت این مراسم چه زمانی بوده است با این حال باید امروزه بررسی کرد که این آیین نیکو چگونه برگزار می شود و چه تاثیری در فرهنگ و سنت آیندگان دارد.
وی با بیان اینکه نسل جوان امروزی برای پیوستن به آیین یلدا دارای شوق و ذوقی مضاعف از نسل های پیشین خود هستند افزود:پیوستن نسل جوان به این میراث بدون اجبار بسیار مغتنم است البته این پیوستن رنگ و بویی دیگر گرفته و جوانان علاقه مند شده اند تا در این شب به صحرا و کویر رفته و تورهای یلدایی از این دست برگزار کنند.
میرشکرائی با تاکید بر اینکه باید تورهای جوانان به سوی شناخت بیشتر یلدا بیانجامد ادامه داد: واقعیت این است که باید وزارت میراث فرهنگی ، گردشگری  صنایع دستی  با مطالعات مردم شناسی تورهای یلدا را به سوی روستاهای کهن با آیین خاص یلدا هدایت کند تا جوانان با آیین های یلدایی روستایی بیشتر آشنا شوند.
وی ادامه داد: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نیز باید خوراک بخشی علمی مردمی که نیازمند آگاهی در حوزه یلدا هستند را فراهم کند تا آن ها نیز با سنت های دیرپای این مراسم کهن آشنا شوند.
در ادامه این نشست آتوسا مومنی با  مروری بر یلدای ایرانی و آیین های زمستانی ملل  گفت: برخی از روایت ها وجود دارد که شب یلدا را شبی اهریمنی می دانند با این حال همه مردم ایران آن چیزی که از گذشته دور تا امروز به خاطر می آروند این است که این شب بسیار شیرین، همراه با گردهمایی بسیار صلح آمیز است.
وی با تاکید بر اینکه باید به دنبال چرایی ماندگاری یلدا بین ایرانیان باشیم افزود: چرایی ماندگاری یلدا بین اقوام ایرانی بسیار واضح است زیرا این شب ارتباط مستقیم به زندگی انسان و  تعامل او  با محیط زیست دارد و هنگامی که یک فرآیند آیینی تکرار پذیر، بی نقص و منتظم برگزار می شود حتما مانا خواهد شد.
مومنی افزود: تجربه استفاده از دانش کیهانی برای مردم از گذشته دور بوده  و در این حوزه ایران یکی از پیشگامان است البته آیین های زمستانی در بسیاری از ملل وجود دارد مانند کشورهای ایسکاندیناوی که مراسم خاصی به وسیله دختران سفید پوش و  آراسته به گیاهان سبز برگزار می شود.
وی یکی دیگر از آیین های زمستانی ملل مختلف را تفال زدن همانند صومری ها و بابلی ها برای یافتن تقدیر و امید به روزگار بهتر دانست.
 هوشنگ عباسی مردم شناس نیز در خصوص پاسداشت شب یلدا در خطه گیلان  گفت:در گیلان مراسم شب چله همانند  دیگر مناطق ایران برگزار می شود و گیلانی ها زمستان را به سه چله بزرگ، کوچک و پیرزن عجوزه تقسیم می کنند و معتقدند که این پیرزن در روزهای پایانی زمستان از زمین بیرون آمده و دوباره در بهار به زیر زمین می رود.
وی ادامه داد:یکی از آیین های شب چله در گیلان قصه خوانی و نقالی است که در شب نشینی های مختص این شب برگزار می شود ،همچنین تفال زدن به وسیله سوزن زدن و یا فالگوش ایستادن در این شب نیز خواستگاه ویژه ای دارد.
عباسی دیگر رسم سنتی مردم گیلان در شب چله را عدم مصرف گوشت و خوردن سبزی پلو با ماهی همانند شب نوروز و چهارشنبه سوری دانست.
الهه شایسته رخ دیگر سخنران این نشست در زمینه آیین شال اندازی در شب یلدا و شعرهای طنز آن گفت: آیین شال اندازی یک آیین کودکانه است که در پرتو آیین فیض طلبی و فیض دهی برگزار می شود.
وی در خصوص این آیین تصریح کرد: آیین شال اندازی که در شب چله برگزار می شود عموما به وسیله کودکان صورت می گیرد و به اینگونه است که کودک یک شال را در حیاط خانه یا اتاق همسایه می اندازد و سپس با خواندن اشعاری از صاحب خانه طلب فیض می کند.

پاسداشت یلدا 7 هزار سال قدمت دارد


آزاده حیدر پور پژوهشگر حوزه میراث فرهنگی و زبان شناسی از قدمت 7 هزار ساله پاسداشت آیین یلدا در ایران خبر داد.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، در نشست سوم از سلسله نشست های همایش ملی آیین یلدا که با حضور پژوهشگران و علاقه مندان حوزه مردم شناسی برگزار شد آزاده حیدرپور پژهشگر  حوزه میراث فرهنگی به تبیین فلسه وجودی یلدا پرداخت و گفت:یلدا واژه ای برگرفته از زبان سوریانی( زبان رایج مسیحیان)  به معنی تولد و زایش و مصادف  با جشن شب چله ایرانیان است .
وی ادامه داد: ابوریحان بیرونی از این جشن با عنوان میلاد اکبر در کتب خود یاد کرده و منظور آن میلاد خورشید است.
حیدرپور با اشاره به اینکه ایرانیان باستان یک تقویم کلی نگر داشته اند که برمبنی امور کشاورزی و دامداری تنظیم شده بود اظهار داشت:در این تقویم دو موقعیت گاهشمار با عنوان چله در طول سال خورشیدی وجود داشته که یکی از آن ها چله تابستان و دیگری چله زمستان بود که هر یک به دو دوره چله بزرگ و چله کوچک تقسیم می شدند.
وی با تاکید بر اینکه پیشینه شب یلدا به گذشته خیلی دور باز می گردد افزود: این پیشینه تاریخی را برخی از اسطوره شناسان از روی نقوش نقاشی شده بر روی ظروف سفالی به دست آمده از دوران باستان تا 7 هزار سال تخمین زده اند البته ورود رسمی آیین یلدا به تقویم های ایرانی به سال 502 پیش از میلاد باز می گردد.
حیدر پور ادامه داد: مردم باستان باور داشتند که نور نماد ایزد و تاریکی نماد اهریمن است به همین خاطر شب یلدا را به دلیل تاریکی و طولانی بودنش شوم و نحس می دانستند و غلبه نور بر تاریکی پس از یلدا را جشن می گرفتند.
وی در پایان به نفوذ آیین یلدا به دیگر سرزمین های باستانی اشاره کرد و گفت:4 هزار سال پیش مصریان باستان تولد خورشید را مصادف با شب یلدای ایرانی جشن می گرفتند و 12 شبانه روز به پایکوبی و دست افشانی می پرداختند.
در ادامه این نشست پوپک عظیم پور محقق حوزه عروسک شناسی باستانی با بیان اینکه عروسک ها برای پاسداشت و زنده نگه داشتن آیین های باستانی بسیار با اهمیت هستند تصریح کرد: در خصوص پیوند آیین یلدا با عروسک های ساخته شده در گذشته باید به آیین چله زری که به دختری به نام چله زری تعلق دارد و جزئی از آیین های بخت گشایی در برخی از مناطق ایران مانند اصفهان و اراک است اشاره کرد.
وی ادامه داد: در این آیین که در شب یلدا برگزار می شود  مردم همگام با اینکه به انتظار نور و روشنایی می نشینند و مهر را جشن می گیرند برای دختران دم بخت تفالی به صورت مراسمی خاص به وسیله عروسک چله زری برپا می کنند تا به وسیله آن متوجه شوند که در سال آتی به خانه بخت می روند یا نه.
همچنین فرید قاسملو در این نشست به تشریح پیوند یلدا و دانش نجوم  پرداخت و گفت:یلدا در علوم دارای دو ریشه مطالعات گاهشماری و مطالعات نجومی است که پرداختن به علوم دقیقه در حوزه یلدا از مسیر پرداختن به نجوم محاسباتی می گذرد.
وی ادامه داد: آیین شب یلدا نشان دهنده استفاده عامه مردم از داده های نجومی دقیق در عرض های میانه کره زمین است زیرا با توجه به موقعیت کشور ایران چنین شبی مصادف با انقلاب زمستانی
و در عرض های بالاتر این اتفاق که بلندترین شب سال مصادف با شروع انقلاب زمستانی باشد روی نمی دهد.
قاسملو با اشاره به اینکه محاسبات لحظات اینچنینی مانند شب یلدا و یا ساعت تحویل سال بسیار پیچیده تر از آن هستند که مردم عامه از آن بهره ببرند اظهار داشت: مردم از دوران باستان به وسیله استفاده از گاهشماری های سنتی و بومی خود چنین لحظاتی را حفظ و برای آیندگان به یادگار گذاشته اند البته  امروزه در ایران چهار گاهشماری(میلادی، مذهبی، شمسی و سنتی) مورد استفاده قرار می گیرد که شب یلدا به وسیله گاهشمار شمسی و سنتی پاسداری می شود.
سجودی دیگر سخنران این نشست در رابطه با یلدا به مثابه میراث ناملموس گفت:برای آنکه یلدا یکی از میراث ناملموس جهانی به حساب آید باید با معیارهای یونسکو برای ارزش گذاری میراث ناملموس سنجیده شود که این آیین چه میزان زنده و در میان مردم جاری و ساری است.
وی ادامه داد: در میان پژوهشگران ایرانی هیچ کسی شک ندارد که یلدا تمامی معیارهای میراث ناملموس را دارد  و یکی از زنده ترین میراثی است که در کشور وجود دارد.
سجودی افزود:آیین یلدا مراسمی است که از نسلی به نسل دیگر منتقل شده و از گذشته تا کنون سینه به سینه با حفظ فرهنگ و رسوم به ما رسیده  و امروزه به وسیله نمادسازی های مختلف و تجاری سازی نماد و نشانه های یلدا در میان مردم پاسداری می شود.
در پایان این نشست  مریم نعمت طاووسی پژوهشگر به تبیین نقش مردم در پاسداشت میراث فرهنگی ناملموس با نگاه به شب یلدا پرداخت و در خصوص نقش پر رنگ مردم در نگه داشت این آیین به عنوان یک میراث فرهنگی در ایران ادله ای را به حضار ارائه کرد.


پیوند شعر، آیین و هویت ملی اقوام ایرانی در یلدا


پیوند شعر، آیین و هویت ملی اقوام ایرانی در یلدا
حسن زاده با بیان اینکه آیین ها صلح و دوستی را در میان اقوام ایرانی پایدار ساخته اند ، یلدا را تقدیس و ستایش زندگی و نوزایی دانست و گفت : حضور حافظ در جامعه شهری و روستایی ایران و حضور فردوسی در جامعه عشایری ایران بر سفره و خوان یلدا، پیوند شعر، آیین و هویت ملی اقوام ایرانی را نشان می دهد.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، علیرضا حسن زاده رییس پژوهشکده مردم شناسی امروز «شنبه » در همایش ملی یلدا که در پژوهشگاه برگزار شد گفت :ما بنا به سنتی قدیمی که از دوره استاد محمد میرشکرایی شروع شده ، هر سال یلدا را جشن گرفته ایم اما ظاهرا این همایش نخستین همایش ملی علمی یلدا دستکم در میراث فرهنگی به شمار می آید.
وی با بیان اینکه یلدا آیینی تقویمی است که معانی فلسفی و هستی شناختی چرخش و تغییر فصول و گذر زمان را بر اساس جهان بینی انسان ایرانی نشان می دهد تصریح کرد: به واقع یلدا مقارن با انقلاب زمستانی است تا اعتدال بهاری که در نوروز متجلی می شود، میل به نوزایی، زایندگی، برکت و شکوفایی را در نزد اقوام ایرانی نشان دهد. او گفت : اگر نماد نوزایی و شکفتگی و زندگی در آیین همزاد یلدا یعنی کریسمس درخت کاج است در یلدا میوه های تر زمستانی و خشک تابستانی (خشکبار) این مفهوم یعنی ستایش زندگی، نوزایی، برکت، شکوفایی و شادمانی را نشان می دهند.
حسن زاده خاطرنشان ساخت :البته در کریسمس لامپ های روشن همان نقش میوه ها و خشکبار ما را بازی می کنند و  هم نماد تولد و زایش هستند و هم نماد روشنایی یعنی همان نقشی که انار به عنوان نماد زایش و روشنایی بازی می کند.
وی یلدا را آیینه تنوع فرهنگی و همسبتگی ملی  ایرانیان دانست و گفت :  این توان فرهنگی و فلسفی ایرانیان در خلق نماد است که می بینید انار را هم به عنوان نماد روشنایی، هم نماد زایش و هم نماد وحدت و کثرت بر می گزینند؛ دانه های فراوانی که در کنار هم مهربانانه نشسته اند و در عین کثرت، دارای وحدت اند. 
حسن زاده فرهنگ یلدا را دارای پویایی خواند و افزود: این روزها در طراحی آویزه ها و تزیینات جدید انار و خورشید با هم ترکیب می شوند، به واقع آیین یلدا با قدرت به حوزه عمومی گره خورده و می توان از بازار یلدا که قدرت و زیبایی آن مثل بازار نوروز و کریسمس است یاد کرد.
به گفته رییس پژوهشکده مردم شناسی یلدا چون اغلب آیین های ایرانی از بازتولد یا باززایی یا همان "ریی برس " حکایت دارد، که تنها یک تولد جسمانی نیست بلکه یک تولد فرهنگی، اخلاقی و انسانی است.
او با بیان اینکه  از این لحاظ یلدا نقش و کاکردی چون نوروز اما با نمادپردازی متفاوت دارد افزود: از این رو یلدا چون سایر آیین های ایرانی آیینی زیست سالار یا مبتنی بایوکراسی است که زندگی و مظاهر آن را چون شادمانی ستایش می کند.  
او اظهار داشت : جست و جوی روشنایی عنصر مهم دیگر در آیین یلدا است، به واقع در تمام تاریخ ایران همانگونه که کورش پادشاه عصر باستان ایران گفته است: برای جنگ با تاریکی شمشیر بر نمی کشم، چراغ بر می افروزم، یلدا ایین مهربانی، صلح، دوستی، مدارا و شکیبایی، همگرایی و وحدت اقوام ایرانی، و عشق بوده است.
این مردم شناس با بیان اینکه  آیین ها صلح و دوستی را در میان اقوام ایرانی به صلح و دوستی پایدار تبدیل کرده اند، یلدا را تقدیس و ستایش زندگی و نوزایی دانست و گفت : حضور حافظ در جامعه شهری و روستایی ایران و حضور فردوسی در جامعه عشایری ایران بر سفره و خوان یلدا، پیوند شعر آیین و هویت ملی اقوام ایرانی را نشان می دهد. 
حسن زاده با اشاره به این نکته که در تمام سنت های تفسیری آیین یلدا لزوما شب و روز در ستیز و جنگ با هم نیستندتصریح کرد :بلکه در نگاهی چون نگاه سهروردی که هم نماد عرفان اسلامی و هم جهان بینی و فلسفه عصر باستان ایرانیان است، همانگونه که جسم و جان با هم همسایه اند شب و روز هم در کنار هم بسر می برند
به گفته وی ، از دامن این شب بلند است که چنین نوزاد نورانی و زیبایی به نام خورشید چشم می گشاید.
او خاطرنشان کرد :در نظر داشته باشید که این آیین آیینی باستانی است اما لزوما آیینی زرتشتی نیست بنابراین این آیین را نمی توان بر اساس دوگانه گرایی زرتشتی یعنی برخورد خیر و شر تفسیر کرد.
وی خاطرنشان ساخت : البته پارادیم نگرش زرتشتی در شعر فارسی به عنوان یک پارادیم قوی در بخشی از ادبیات فارسی از تقابل هجران و وصل سخن گفته که گاه گویی از برخورد خیر و شر سخن می گوییم، این نوع نگاه به ادبیات روشنفکری عصر پهلوی و مفهوم زمستان و تقابل آن با بهار تبدیل شده است: زمستان هنجاری و بهاری احساسی یا برخورد پیری و جوانی.
وی افزود : نظام استعاری و زیبایی شناسی ادبی در اینحا با نظام فلسفی آیین یلدا به نظرم متفاوت است و می تواند ما را به اشتباه بیاندازد.
وی در پایان با اشاره به برگزاری نشست های شب افسانه و شب یلدا در سلسله شب های بخارا در این حوزه تصریح کرد : این همایش  با هزینه چهار صد هزار تومان برگزار شد و به نظر من به ویژه باید در این شرایط سخت اقتصادی و مشکلاتی که وجود دارد در مورد هزینه همایش ها بسیار صرفه جویی کرد.
حسن زاده خاطرنشان کرد :این همایش توسط پژوهشکده مردم شناسی با همکاری پژوهشکده زبان شناسی، کتیبه ها و متون، پژوهشگاه علوم انسانی (پژوهشکده مطالعات اجتماعی و مرکز اسناد فرهنگی آسیا)، مرکز میراث ناملموس تهران، مدیریت ثبت و حفظ میراث معنوی و طبیعی، موسسه پاپیرار، موسسه رهاورد گیل و غیره برگزار می شود.
                                                                                    یلدا، جشن کهن ایرانیان
محمد میر شکرایی پیشکسوت مردم شناسی ایران نیز در این نشست تصریح کرد :در تاریخ هیچ ملت و فرهنگی به اندازه فرهنگ ایرانی جشن و شادی وجود ندارد، ۱۲ جشن ماهیانه به مناسبت تقارن روز و ماه، شش جشن آفرینشی به مناسبت مراحل شش گانه آفرینش، چهار جشن فصلی به مناسبت سرآغاز هر فصل و جشن نوروز و دیگر جشن ها همواره در فرهنگ شادی ایرانیان مورد توجه هستند.
وی ریشه همه جشن ها را برپایه اعتقاد و باورهای مردم دانست و افزود: اساسا واژه جشن از نیایش گرفته می شود.
او با بیان اینکه یلدا جشن بلندترین شب سال نیست، بلکه جشن تولد مهر است تصریح کرد : بحث تاریخی و مردم شناسی یلدا از همدیگر قابل تفکیک نیست.
میر شکرایی تاریخ را بدون مردم بی معنی برشمرد و گفت : مردم شناسی علمی است که به مطالعه فرهنگ می‌پردازد و فرهنگ چیزی جدای از تاریخ یک جامعه نیست.
این مردم شناس پیشکسوت با بیان اینکه  فلات ایران به دلیل شرایط آب و هوایی جشن‌ها‌ی فصلی چهارگانه دارد گفت : ما ابتدای بهار، جشن نوروز ، ابتدای تابستان، جشن تیرگان، ابتدای پاییز، جشن مهرگان و ابتدای زمستان جشن یلدا را داریم و جشن‌های مربوط به آریایی‌ها‌، جشن‌ها‌ی دو فصلی و جشن‌های بهاره و زمستانی است. 
                                                                                      یلدا از زوایای نجومی و  آیینی
در ادامه این نشست علیرضا قلی نژاد پیر بازاری معاون فناوری و کاربردی سازی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری شب یلدا را  از کهن ترین جشن های ایرانیان دانست که از دیر باز بزرگان در اهمیت آن نزد ایرانیان اقوال مختلفی رو بر شمرده اند .
او افزود :ابوریحان بیرونی دانشمند قرن چهارم هجری شمسی در آثار الباقیه در مورد شب یلدا می‌گوید:«و نام این روز میلاد اکبر است و مقصود از آن، انقلاب زمستانی است. گویند در این روز، نور از حد نقصان به حد زیادت خارج می‌شود و آدمیان به نَشو و نما آغاز می‌کنند و دیوها به زوال و فنا روی می‌آورند.»
قلی نژاد جشن یلدا را از زوایای مختلفی همچون ؛ یلدا به مثابه رویدادی نجومی ، یلدا به مثابه آیینی بر گرفته از مبانی اعتقادی و آیینی ، یلدا به مثابه رویدادی که در تکرار ایام و سالها ، نو شدن را خاطر نشان می سازد و موضوعی که ارتباط بین جشن ها و اعیاد از جمله شب یلدا را به معماری مرتبط میسازد مورد بررسی قرار داد .
او تصریح کرد :ایرانیان تلاش کرده اند در مسیر تکرار جشن ها و اعیاد که به شکلی کمی ممکن است تکراری بیهوده ملال آور و خسته کننده به نظر آید با کمک محتوا ی فرهنگی مناسک  و آیین های رایج هر یک از اعیاد و جشن ها به  تغییرات حاصل شده ار احوالات انسان ها متاثر از نو شدن و نوزایی باطن آدم ها ، به نو شدن جهان اشاره کنند این مفهوم در ادبیات ایرانی جایگاه ویژه ای به خود اختصاص داده است
وی گفت : بدین ترتیب جشن ها مراسم و اعیاد با کمیتهایی شبیه بهم اما کیفیاتی متفاوت تذکریست بر این حقیقت که گردش زمانه علی رغم شباهتهای ظا هری در حقیقت تکرار نمیشوند بلکه هر لحظه و هر سال نو میشوند .
                                                                          اهمیت ادبیات کودک در انتقال فرهنگی
 
لیلا کفاش زاده مسئول دفتر کودک و نوجوان مرکز معرفی فرهنگی  پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نیز در ادامه این نشست با بیان مواردی در خصوص اهمیت ادبیات کودک در انتقال فرهنگی  اسطوره ها را شناسنامه فرهنگی دانست و افزود : اساطیر نشان دهنده فرهنگ و نحوه تفکر مردمان در دوران های کهن است .
او با بیان اینکه اسطوره ها الگوی رفتار انسانی اند افزود :اسطوره تجسم احساسات آدمیان است به گونه ای ناخودآگاه برای تقلیل گرفتاری ها یا اعتراض به اموری که برای ایشان نامطلوب است .
وی  علت مطالعه اساطیر را پی بردن به گوشه های تاریخ ساختارهای اجتماعی کهن و فهم و درک و شناخت بهتر رفتار و آداب یک اجتماع و شناخت ریشه ها دانست .
کفاش زاده در ادامه به بیان تأثیر برخی عوامل بر انتقال فرهنگ  نظیر ،انتقال مفاهیم فرهنگی با کمک قصه ، صدای مادر یا مربی انتقال دهنده فرهنگ، نقش قصه ها در انتقال الگوی رفتاری ، قصه و نمایش (نقش فرهنگ در الگوی رفتاری) و... اشاره و به تشریح هر یک پرداخت .
داریوش ذوالفقاری رییس پژوهشکده زبان شناسی ، کتیبه ها و متون نیز در ادامه این همایش به بیان مواردی در خصوص حافظ و شادی و قرائت اشعاری از حافظ پرداخت .
گفتنی است ، این همایش با شاهنامه خوانی کودک خردسال باران همراه بود .


ثبت 3 هزار و 700 رکورد در اطلس مردم نگاری سرزمین


رئیس پژوهشکده مردشناسی از ثبت 3 هزار و 700 رکورد در اطلس مردم نگاری سرزمین پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ایران خبر داد.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، علیرضا حسن زاده درنشست تخصصی آیین یلدا (آئینه فرهنگ و تمدن کهن ایران) که امروز برگزار شد در تشریح عملکرد پژوهشکده مردم شناسی گفت: در سال پژوهشی گذشته بیش از 15 جلد کتاب منتشر شده و 2 عنوان کتاب دیگر نیز در دست چاپ قرار دارد.
وی ادامه داد: پژوهشکده مردم شناسی در سال پژوهشی گذشته تلاش کرده است تا با نشریات خارج از پژوهشگاه نیز تعامل مطلوبی را برقرار کند که در این حوزه می توان به همکاری های مشترک با 4 مجله (طب جنوب، پارپیرارنامه، ره آورد گیل و آیین نوروز) اشاره کرد همچنین این پژوهشکده در سال گذشته دو شماره از نشریات داخلی خود را نیز به چاپ رسانده است.
رئیس پژوهشکده مردشناسی به فعالیت های دیگر این پژوهشکده اشاره کرد و اظهار داشت: در حوزه فیلمسازی این پژوهشکده توانسته  که در سال گذشته 3 فیلم مستند و تاریخ نگاری تولید و به بازار فرهنگی کشور عرضه کند.
وی افزود: در حوزه مقالات تخصصی حوزه مردم شناسی نیز این پژوهشکده موفق شده تا 5 مقاله ISI  و 16 مقاله علمی پژوهشی و 63 مقاله دیگر در نشریات مختلف علمی به چاپ رساند که در مجموع 84 مقاله را شامل می شود.
حسن زاده با بیان اینکه 3 همایش و 40 نشست تخصصی طی سال پژوهشی گذشته در این پژوهشکده برگزار شده تصریح کرد: همچنین 7 کارگاه تخصصی در حوزه مردم شناسی برای انتقال تجربیات به پژوهشگران در سال پژوهشی گذشته توسط این پژوهشکده برگزار شده است.
وی در خصوص اطلس مردم نگاری سرزمین نیز گفت: پزوهشکده مردم شناسی در تلاش است تا اطلاعات ورودی به اطلس مردم نگاری سرزمین را تکمیل کرده و آن را در اختیار جامعه هدف قرار دهد به همین خاطر در سال 97،  2578  و امسال 1128 رکورد در این اطلس به ثبت رسیده است.
در ادامه این نشست فرید قاسملو با اشاره به اینکه باید دایره المعارف پزشکی اسلامی ایرانی تکمیل شود گفت: طی سال گذشته با همکاری پژوهشکده مردم شناسی توانستیم با همکاری و چاپ مجله طب جنوب دانشگاه بوشهر قسمتی از دایره المعارف مورد اشاره را تکمیل کنیم.
وی ادامه داد: در این نشریه 26 مقاله در حوزه های مختلف طب ایرانی اسلامی که شامل طب رازی، پزشکی دینی و پزشکی مردمی (سنتی) می شود را به چاپ و نشر رساندیم.
همچنین فرهود جلالی در خصوص نشریه پارپیرار نامه و همکاری مشترک این نشریه با پژوهشکده مردم شناسی تصریح کرد: اسم پارپیرار به معنی پارسال و سال های دور در لغت نامه عامه مردمی است و به همین علت برای زنده نگه داشتن رسوم فرهنگی خطه مازندران این نام برای این نشریه انتخاب شده است.
وی با بیان اینکه باید دقت کرد تا رسوم مردم به فراموشی سپرده نشود افزود: در نشریه پارپیرار تلاش ما این است تا فرهنگ مردم مازندران و سراسر ایران جمع آوری و به چاپ برسد تا برای آیندگان محفوظ بماند.
هوشنگ عباسی نیز در این نشست با اشاره به همکاری سازنده نشریه ره آورد گیل با پژوهشکده میراث فرهنگی گفت: گیلان سابقه بسیاری در چاپ و توزیع نشریات داشته و از اولین نمونه های چاپ نشریه اختصاصی در این خطه می توان خیرالکلام را نام برد که این رسالت مهم برای چاپ و نشر مجلات و روزنامه های مختلف امروز به ما رسیده است.
وی ادامه داد: به خاطر پاسداشت و امتداد نهضت نشر مجلات در خطه گیلان بنده نیز در سال 1390 سردبیری و مسئولیت نشریه ره آورد گیل را برعهده گرفتم و در این چند سال با تشکیل یک شورای 7 نفره به ثبت و ضبط فرهنگ مردم گیلان پرداختم.
علاوه بر این مریم نعمت طاووسی در این نشست تخصصی به تشریح آیین های طولانی ترین شب سال در جهان و ایران پرداخت و گفت: آیین بلند ترین شب سال در بسیاری از کشورها و در 5 قاره از دیرباز برگزار و در بسیاری از فرهنگ ها برای 2 انقلاب و 2 اعتدال زمین گرامیداشت هایی برگزار شده است.
وی افزود: گرامیداشت بلند ترین شب سال از قدیم میان سرخپوستان آمریکایی، مردم بریتانیا، اتریش و کشورهای آلمانی زبان،چین و هند صورت گرفته که این آیین ها بیشتر بر پایه مقابله با تاریکی و گرامیداشت روشنایی و خورشید برگزار شده اند.
نعمت طاووسی در خصوص شب یلدا نیز گفت: باید عنوان شود که شب یلدا نام امروزی شب چله است و شب چله در واقع آیینی است که اقوام حوزه ایران فرهنگی برای پاسداشت خورشید و گرامیداشت روشنایی براساس گاهشمار 3 چله ای (تابستان،چله زمستان بزرگ و چله زمستان کوچک) در اولین شب از چله بزرگ برگزار می کنند.
وی خاطرنشان کرد: در واقع آیین چله جشنی است برای نزدیکی خانواده های ایرانی به یکدیگر که با آداب و رسوم مختلفی در سراسر ایرانی گرامی داشته می شود و باعث پیوند و گره خوردن قلوب اعضای یک خانواده با یکدیگر است .
نعمت طاووسی ادامه داد: از مراسمات شب چله می توان به قصه خوانی، نقالی و بازی های مختلف خانگی اشاره کرد اما بزرگترین رسم در بین ایرانیان که از دیرباز برای ما باقی مانده گستردن سفره و قرار دادن خوراکی های مختلف و سنتی بر روی آن است که البته در گذشته این سفره به صورت سینی بر روی کرسی قرار می گرفت.
لازم به ذکر است در ادامه این نشست معصومه رخشا و عبدالرضا تشخوریان به صورت مشترک به بیان نکانی در مورد عملکرد اطلس مردم نگاری سرزمین پرداختند که از نتایج ثبت رکورد در آن می توان به پیوند میان مردم‌شناسی، جغرافیا، تاریخ و فرهنگ، کمک به شناخت اختلافات در تفکرات، احساسات و رفتار مردم، توجه به نقاط ضعف و قوت مدیران در گستره فرهنگی و تلاش در جهت آماده‌سازی مدیران برای موقعیت‌های میان فرهنگی،توجه کردن به ظرفیت‌های فرهنگی مناطق مختلف در ایران، توجه به قابلیت‌های توسعه منطقه‌ای در ارتباطات میان فرهنگی و تهیه نقشه فرهنگی کشور بر‌اساس تفاوت‌‌ها و شباهت‌های آن با سایر کشورها اشاره کرد.
همچنین در ابتدای این نشست از 15 عنوان کتاب (نادر شاه و دختر کولی، مردم نگاری تالاب شادگان، مردم نگاری شهرستان بیرجند، مردم نگاری شهرستان نهبندان و غیره) و شمارگان جدید 3 مجله(طب جنوب، ره آورد گیل و پارپیرار نامه) که با همکاری پژوهشکده مردم شناسی به چاپ رسیده اند رونمایی شد.


اتمام طرح مقایسه تطبیقی ادراک انسان شناختی سرعت در ایران و آلمان


اتمام طرح مقایسه تطبیقی ادراک انسان شناختی سرعت در ایران و آلمان
طرح مقایسه تطبیقی ادراک انسان شناختی سرعت در ایران و آلمان در قالب طرح های موظفی پژوهشکده مردم شناسی به انجام رسید.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، علیرضا حسن زاده عضو هئیت علمی و مجری طرح مقایسه تطبیقی ادراک سرعت در ایران و آلمان، امروز «سه شنبه »گفت: فرهنگ رانندگی در کشورهای مختلف از فرایند شناختی مختلفی که متأثر از بستر و زمینه های فرهنگی است، تأثیر می پذیرد و به این دلیل در کشورهای مختلف می توان با درک فرهنگی متفاوتی از مفهوم و مقوله سرعت رو به رو شد.
اوافزود: درک سرعت در ایران دو دوره پیش و پس از مدرنیزیشن، یا نوسازی را در بر دارد و در دوره نخست(پیش و پس از اسلام) و دوره دوم، الگوهای کاملا" متفاوت و متضادی از سرعت را می توان مشاهده نمود.
عضو هئیت علمی پژوهشکده مردم شناسی  اظهار داشت : این تحقیق طی دو دوره در طی سال های2010 تا 2019 در ایران و آلمان به انجام رسیده است.
حسن زاده گفت :در دو مسیر فرانکفورت- توسکانی 2010-2013 و تهران- رشت 1293-1398 مطالعه میدانی صورت گرفته است.
وی افزود: با بررسی انسان شناختی مفهوم سرعت در شکل تطبیقی و مقایسه ای آن می توان در حوزه سیاستگذاری فرهنگی راه هایی را برای کاهش تصادفات جاده ای به عنوان یکی از معضلات جدی گردشگری و فرهنگ سفر در ایران مد نظر قرار داد و طراحی کرد.
او  از تجربه های کشور آلمان در کاهش تصادفات جاده ای از دهه 1950 تا حال و برنامه ریز های کشور یاد شده در کاهش آمار تصادفات یادکرد و عنوان نمود که در طرح مذکور راه های کاهش تصادفات جاده ای در ایران از نظر انسان شناختی آن پیشنهاد شده است.
طرح  یاد شده در قالب طرح های موظفی پژوهشکده   مردم شناسی به انجام رسیده است.

برنامه های بزرگداشت هفته پژوهش در پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری


برنامه های بزرگداشت هفته پژوهش در پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری
پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری همزمان با هفته پژوهش نشست های تخصصی در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری را با حضور پژوهشگران ، فعالان عرصه پژوهش ، علاقمندان و ... برگزار می کند .

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، در روز نخست از هفته پژوهش بعد از مراسم افتتاحیه که با سخنرانی  علی اصغر مونسان وزیر میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی ، بهروز عمرانی رییس پژوهشگاه و منیژه هادیان دهکردی معاون پژوهشی پژوهشگاه در بخش افتتاحیه ،همراه خواهد بود گزارشی از فعالیت های  کتابخانه و مرکز اسناد پژوهشگاه توسط  فریبا فرزام رییس این مرکز ارایه می شود .
در روز دوم از هفته پژوهش ،نشست تخصصی در حوزه باستان شناسی برگزار و روح الله شیرازی رییس پژوهشکده باستان شناسی گزارش عملکرد یکساله این مرکز را ارایه خواهد داد .
در این روز همچنین سلیم سلیمی مؤید سرپرست مرکز معرفی فرهنگی پژوهشگاه به معرفی این مرکز و فعالیت های صورت گرفته در حوزۀ انتشارات،نمایشگاه‌ها، رویدادها،دستاوردهای حوزۀ پژوهش  می پردازد.این برنامه با رونمایی کتاب‌های جدید میراث فرهنگی و گردشگری ، گزارش واحد کودک و برگزاری کارگاه آموزشی همراه خواهد بود .
در روز سوم از هفته پژوهش داریوش ذوالفقاری رییس پژوهشکده زبان‌شناسی، کتیبه‌ها و متون و علیرضا انیسی رییس پژوهشکده بناها و بافت‌های تاریخی-فرهنگی در قالب نشست های تخصصی جداگانه به ارایه گزارش فعالیت های هر یک از این پژوهشکده ها می پردازند .
در ادامه برنامه های این روز ، گزارش فعالیت های گروه  های پژوهشی میراث طبیعی و گردشگری توسط ناصر رضایی  رئیس گروه پژوهشی میراث طبیعی و سرپرست گروه پژوهشی گردشگری  ارایه و نشست تخصصی یک‌روزۀ دراین دو حوزه برگزار می شود .
در روز چهارم از این هفته نیز علیرضا حسن زاده رییس پژوهشکده مردم شناسی ، علیرضا قلی نژاد معاون فناوری و کاربردی سازی ، رضا رحمانی رییس پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی-فرهنگی و  سید عبدالمجید شریف زاده رییس گروه پژوهشی هنرهای سنتی بصورت جداگانه از فعالیت های صورت گرفته در این مراکز گزارش خواهند داد که این گزارش ها با برگزاری نشست های تخصصی همراه خواهد بود .
روز پنجم از هفته پژوهش همزمان با اجرای مراسم اختتامیه بهروز عمرانی رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگی  و محمد حسن طالبیان معاون میراث فرهنگی وزرات میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سخنرانی خواهند کرد و پژوهشگران برتر حوزۀ میراث فرهنگی و گردشگری تقدیر می شوند.


«نشست افسانه به مثابه ادبیات کودک» برگزار شد


همزمان با هفته ملی کودک :
«نشست افسانه به مثابه ادبیات کودک» برگزار شد
نشست« افسانه به مثابه ادبیات کودک »در قالب نشست‌ مشترک توسط سرای اهل قلم، خانه کتاب و پژوهشکده مردم‌شناسی برگزار شد.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، شهرام اقبال‌زاده محقق حوزه ادبیات کودک در این نشست به آثار اندیشمندانی که آرای مختلفی درباره افسانه‌ها دارند، اشاره کرد و گفت: نویسنده‌ای چون ماکسیم گورکی اهمیت تخیل و افسانه را در شکل‌بخشی به ادبیات کودک مورد تائید قرار می‌دهد اما همسرش لنین، افسانه‌ها و قصه‌های عامیانه را برابر با خرافه می‌داند.
وی در ادامه به آثار ژولیا کریستوا اشاره کرد و گفت: او به شکلی اندوهگین و نوستالژیک بر این باور است که ما زندگی ذهنی و فرهنگی گذشته خود را از دست داده‌ایم و این موضوع ما را با یک وضعیت دردناک روبرو می کند بنابراین دهان‌ها باید دوباره به گفتن قصه باز شود.
اقبال‌زاده نگاه‌هایی که ارزش افسانه را انکار می‌کند ناشی از نگاه‌های تند و غیرواقع‌گرا عنوان کرد.
                                                                                                 ضبط افسانه ها را با شعار و درس اخلاقی تلفیق نکنیم
افشین نادری محقق فرهنگ عامه نیز در ادامه این نشست به چگونگی ثبت و ضبط قصه‌های عامیانه و وفاداری به محتوای مستند آنها اشاره کرد.
وی در یک مرور انتقادی به کتاب‌هایی چون چهل قصه منوچهر کریم‌زاده، فرهنگ افسانه‌های عامیانه رضا خندان و علی‌اشرف درویشیان و... اشاره کرد و ویرایش و تغییر محتوای قصه‌ها را امری غیر علمی شمرد.
نادری تاکید کرد: در ثبت و ضبط افسانه‌ها باید از شعار و درس اخلاقی فاصله داشت.
                                                                                              افسانه‌ها و قصه‌ها مهم‌ترین پل برای پیوند کودکان با حوزه عمومی
 در پایان این نشست علیرضا حسن‌زاده رییس پژوهشکده مردم شناسی گفت: قصه های عامیانه دارای کارکردهای فراوانی اند که در یکی از آنها عاملیت گروه‌هایی چون کودکان و زنان در بازسرایی قصه‌ها و افسانه‌ها است، بر این اساس گروه‌های یادشده از حالت بیصدا به حالت گروه‌هایی صاحب صدا و بیان گفتمانی و انتقادی تبدیل می‌شوند
این مردم شناس، در ادامه سخنان خود با رجوع به کتاب "خویش کودک و جهان افسانه،" افزود: در تفسیر کودکان از افسانه‌های ایرانی می‌توان با تنوع فرهنگی و تنوع تفسیر کودکان، باززایی و بازسرایی هرمونتیک و تبدیل میراث فرهنگی و روایی به یک تجربه زنده روبرو شد.
  او با بیان اینکه افسانه‌ها و قصه‌ها مهم‌ترین پل برای پیوند کودکان با حوزه عمومی است، عنوان کرد: کودکان به کمک افسانه‌ها یاد می‌گیرند که چه اندازه دارای ارزش و احترام هستند.
حسن زاده درادامه سخنان خود بر این موضوع تأکید داشت که میراث ‌فرهنگی و تمدنی ما زمانی زنده است که کودکان امروز در بازآفرینی و باززایی معنایی آن مشارکت داشته باشند،به عبارت دیگر بدون مشارکت کودکان در خلق معانی جدید و پویا از میراث فرهنگی گسست نسلی رخ داده و میراث فرهنگی از تجربه‌ای زنده به تجربه مرده و جامد تبدیل می‌شود.
رییس پژوهشکده مردم شناسی یادآور شد: ساخت آینده با توجه به کودکان امروز و جایگاه گفتمانی آنان در پیوند با میراث فرهنگی ممکن خواهد شد.

کودکان حافظ میراث فرهنگی یک جامعه هستند


پژوهشگر پیشکسوت انسان شناسی و اسطوره شناسی مطرح کرد:
کودکان حافظ میراث فرهنگی یک جامعه هستند
باجلان فرخی با بیان اینکه کودکان ساختار و ویژگی های منحصر به فردی دارند و بایستی به ویژگی ها و نیازهای آنان توجه شود تصریح کرد :کودکان حافظ میراث فرهنگی یک جامعه هستند .

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری،محمد حسین باجلان فرخی این مطلب را در نشست علمی «کودکان و میراث فرهنگی »که به مناسبت روز جهانی کودک در پژوهشگاه برگزار شد مطرح کرد.
او با اشاره به لزوم توجه به کودکان در میراث فرهنگی ایران گفت: پیشینه جامعه شناسی و انسان شناسی کودک طولانی نیست و آغاز آن به نیمه سده گذشته بر می گردد.
وی افزود: متاسفانه ما کودک را یک انسان ریز اندام می بینیم و با زبان ، اندیشه و ساختار روانشناسی آن آشنایی کامل نداریم و در نگرش سنتی بیشتر از کودکان به عنوان افرادی برای بهره کشی، خبر چینی و یا کودکان کار یاد می شود.
این پژوهشگر پیشکسوت در ادامه سخنان خود با یادآوری این موضوع که در نظام سنتی معمولا کودک را فردی بزرگسال می دانند که باید هرگونه که می خواهند از آنها بهره ببرند، بیان کرد: کودکان ساختار و ویژگی های منحصر به فردی دارند و بایستی به ویژگی ها و نیازهای آنان توجه شود.
باجلان فرخی با بیان اینکه در برخی نظام ها به کودکان به عنوان سرمایه ای برای آینده جامعه نگاه می شود، اظهار داشت:  متاسفانه در برخی جوامع نیز  به کودک تنها به چشم تولید نسل برای آینده نگریسته می شود  و این مهم فراموش شده که کودکان در آینده حافظ میراث فرهنگی یک جامعه هستند .
وی خاطر نشان کرد: در انسان شناسی کودک بایستی به ادبیات کودک توجه شود و تولید کنندگان آثار کودکان باید تخصص های خاصی داشته باشد که خوشبختانه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به این موضوع توجه ویژه و خاص داشته است .
                                                            میراث فرهنگی برای پایداری نقش کودکان را فراموش نکند
 در ادامه این نشست، مرجان فولادوند سردبیر ماهنامه رشد دانش آموز با اشاره به جایگاه کودکان در برنامه ها و سیاست گذاری حوزه میراث فرهنگی گفت: متاسفانه حضور کودکان در برنامه ها و سیاست گذاری میراث فرهنگی پراکنده ، جزیره ای ، محدود و وابسته به جغرافیا و افراد است.
وی با اشاره به اینکه تمام کودکان باید از کتاب های تولید شده در حوزه کودک بهره مند شوند، تاکید کرد: کودکان ساده نیستند بلکه متفاوت هستند و آن چیزی که مناسب آنان است در تولیدات علمی ما همچون کتاب و ...دیده شود.
او یادآور شد: نقش کودکان نباید در حوزه میراث فرهنگی  فراموش شود بلکه باید آنان را برای برنامه ها و سیاست های کلان  جامعه آماده تر کند.

فرصت و فضایی برابر با بزرگسالان به کودکان داده شود


رییس پژوهشکده مردم شناسی:
فرصت و فضایی برابر با بزرگسالان به کودکان داده شود
باید نگاهمان را به اهمیت جایگاه میراث فرهنگی و گفتگوی کودکان در پدید آوردن معانی خلاق و نوزایی معانی مرتبط با میراث فرهنگی و تمدنی معطوف کنیم.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، علیرضا حسن زاده رییس پژوهشکده مردم شناسی ، امروز «دوشنبه » در نشست علمی کودکان و میراث فرهنگی که به مناسبت روز جهانی کودک برگزار شد، با بیان اینکه کودکان در هر گوشه و کنار ، روستا و شهر ما را به شهری قدیمی و زیبا از فرهنگ می برند، گفت: کلید دروازه های این شهر قدیمی صداقت، پاکی و مهربانی است.
وی افزود: تلاش های فردی در جهت اهمیت به آثار کودک و نوجوان و جایگاه آنان در میراث فرهنگی کشور بسیار اهمیت دارد و خوشبختانه طی سال های اخیر به مفهوم عاملیت کودک بیش از پیش توجه شده و کودکان از گروه بی صدا در آثار مختلف به کودکانی که صاحب صدا هستند تبدیل شده اند.
حسن زاده با اشاره به این موضوع که شکاف نسلی بین کودکان و نوجوانان امروز با میراث فرهنگی وجود دارد، اظهار داشت: ما بایستی نگاهمان را به اهمیت جایگاه میراث فرهنگی و گفتگوی کودکان در پدید آوردن معانی خلاق و نوزایی معانی مرتبط با میراث فرهنگی و تمدنی معطوف کنیم. وی تاکید کرد: باید به تنوع فرهنگی کودکان در سراسر کشور توجه شده و فرصت و فضایی برابر با بزرگسالان به کودکان داده شود.
رییس پژوهشکده مردم شناسی عنوان کرد: تمامی کودکان سراسر کشور باید معانی زنده میراث فرهنگی را خلق کنند چرا که بدون کودکان ما میراث فرهنگی زنده نخواهیم داشت.
حسن زاده ادامه داد: در حوزه میراث فرهنگی و پژوهشگاه به موضوع کودک توجه خاصی صورت می گیرد به طوری که دفتر کودک و نوجوان پژوهشگاه رخدادهای متفاوتی را برای حمایت از کودکان و ارتقای جایگاه کودکان در آثار میراث فرهنگی تعریف و اجرا می کند که این بسیار اهمیت دارد.
وی به فعالیت گسترده پژوهشکده مردم شناسی در بحث حمایت از کودکان و توجه ویژه به این گروه سنی اشاره کرد و گفت: طی سال های گذشته تاکنون فعالیت های زیادی در رابطه با کودک و میراث فرهنگی  توسط این پژوهشکده انجام شده است که می توان به طرح های مردم نگاری و بحث افسانه ها برای کودکان اشاره کرد.
اودر ادامه سخنان خود به دیگر فعالیت های پژوهشکده اشاره کرد و گفت: نشست هایی با موضوع کودک همچون؛همایش ملی کودک و واقعیت اجتماعی، نشست نقد کتاب  ، نشست کودک و میراث ناملموس ، مطالعاتی در حوزه کودک همچون کودکان افسانه ، کودکان و سیاست جنسیتی جهانی شدن ، مطالعاتی مرتبط با کودکان همچون قصه های مردمان شهرهای مختلف، کتاب هایی با موضوع کودک، جشنواره و نمایشگاه نقاشی و عکس  از جمله فعالیت های این مرکز است .


سهم اندک مساله یابی در انسان شناسی ایران


عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی:
سهم اندک مساله یابی در انسان شناسی ایران
فاضلی با بیان اینکه سهم مساله یابی در رشته انسان شناسی ناچیز است تصریح کرد: فهم اینکه انسان شناسی در هر جامعه ای چیست کار بسیار پیچیده ای بوده و تنها راهی که بتوان آن را درک کرد، ایجاد رویکرد مساله شناختی است.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، نعمت ا... فاضلی عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در نشست چهارم «مردم-انسان شناسی با رویکرد مساله شناختی »با بیان اینکه هدف در این نشست بررسی رویکرد مساله شناسی در دانش انسان شناسی ایران است، گفت: اگر بخواهیم دانش انسان شناسی را در ایران بدانیم بایستی از اهمیت شناخت مساله و ابعاد هستی شناختی و معرفتی آن سخن بگوییم .
وی با اشاره به این موضوع که در تاریخ انسان شناسی ایران  تنها به بعد سیاسی مساله یابی توجه شده است، افزود: از سال 85 تاکنون فرصت و بستری توجه ویژه به موضوع انسان شناسی فراهم شده تا زیر ساخت های مادی دانش در کشور افزایش یابد، این در حالی است که پیش از آن به رشته انسان شناسی و رویکرد مساله شناختی توجه نمی شد.
فاضلی عنوان کرد: با گسترش زیر ساخت های انسان شناسی در ایران، ما می توانیم به دانش خود نگاه انتقادی بیش از پیش نزدیک شویم و در این صورت خود آگاهی ما نسبت به تاریخ این رشته در کشور افزایش می یابد.
به گفته عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، انسان شناسی فضا و فرصتی را پیدا کرده که در رشته های دیگر نیز نفوذ پیدا کند و از این رو بینش انسان شناسی در ایران و جهان در حال گسترش است.
وی تاکید کرد: انسان شناسی در ایران نیازمند رویکرد انتقادی است و باید در آن به وظایف هستی شناسی توجه شده و از بعد اداری، تبلیغاتی و رسمی بودن دوری کند.
او با بیان اینکه انسان شناسی در ایران فاقد مساله یابی مشخص است، افزود: سهم مساله یابی در رشته انسان شناسی ناچیز است و فعالان این حوزه باید تلاش و همکاری های دانشگاهی و همراهی خود را بیشتر کرده و زمینه را برای انتقادهای دقیق و درست کشور فراهم کنند.
وی اظهار داشت: فهم اینکه انسان شناسی در هر جامعه ای چیست کار بسیار پیچیده ای بوده و تنها راهی که بتوان آن را درک کرد، ایجاد رویکرد مساله شناختی است.
فاضلی ادامه داد: اگر می خواهیم دانش ها را بفهمیم باید به شیوه پرسشگری آنها توجه کنیم چرا که پرسش زمانی امکان پذیر است که علامت سوال نداشته و ما را دچار یک نوع درگیری وجودی، هستی شناسی و در نهایت منجر به یک تفکر نسبت به مساله نماید.
وی یادآور شد: متاسفانه در کشور ما فقط پرسش مطرح می شود و مساله شناختی وجود ندارد.
او با بیان اینکه مساله شناختی از عشق وجودی انسان ها به وجود می آید گفت: مساله شناختی در ایران از مشروطه تاکنون معرفتی نیست و کاملا سیاسی بوده و فاقد تئوری است.
عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در پایان عنوان کرد که انسان شناسی ایران فاقد هر گونه پرسش نظری است و سهم تئوری در آن بسیار پایین است چرا که کوشش خود را به ادراک هستی شناختی و معرفتی فرهنگ ایرانی معطوف نکرده و پرسش هایی را که فهم جدید ایجاد کند، به همراه نداشته است.
گفتنی است ، پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه در مسیر تعاملات و هم اندیشی های جامعه مردم -انسان شناس ایران که بر توسعه این رشته و مشکلات پیش روی آن متمرکز است ، با همکاری انجمن انسان شناسی ایران و پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تا کنون سلسله نشست هایی را برگزار کرده است.

در دومین نشست مردم شناسی مطرح شد؛


رییس پژوهشکده مردم شناسی گفت: در تهران بازنمایی فرهنگ اقوام ایرانی و وحدت آنان عقب تر از فرایند نامگذاری در حوزه عمومی است.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری؛ در نشست گفت و گوی انتقادی با شهرداران تهران که از سوی پژوهشکده مردم شناسی با همکاری انجمن انسان شناسی ایران و پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد؛ علیرضا حسن زاده رییس پژوهشکده مردم شناسی گفت: در تهران با معضلاتی در زمینه فضا و حوزه عمومی چون کالایی شدن زمین و فضا ، پولی شدن و بازتولید مکانیکی در عرصه معماری روبرو هستیم که همه این موارد منجر به وضعیت بافت زدایی  شده است.
وی افزود: اینن موضوع شهری چون تهران را از حالت شهر – خاطره که تعلق فرد را به محیط زندگی خود و همچنین هویت ملی و محلی آنها ، دور می سازد.
حسن زاده عنوان کرد: وضعیت بافت زدایی، میراث ملموس را که ابعاد فضایی هویت را در بردارد، تضعیف و بر میراث ناملموس یا غیر مادی و فرهنگ معنوی جامعه نیز تاثیر نامطلوب می گذارد که نمونه آن آیین گذار کودکان و نوجوانان امروز تهران و رسیدن آنان به بلوغ است.
رییس پژوهشکده مردم شناسی اظهار داشت: امروزه به دلیل تکیده شدن فضا و حوزه عمومی،  کودکان و نوجوانان به فضای جایگزین و بدیل یعنی فضای مجازی پناه می برند و این خود الگوی بلوغ و گذار را در ایران تغییر داده است.
وی ادامه داد: تهران را از دو جهت می توان آیینه ایران دانست یکی آن که این شهر تمام اقوام ایرانی را در خود گرد آورده و آیینه تنوع فرهنگی و همبستگی ملی است و دیگر آنکه آیینه ای از الگوهای توسعه در ایران است .
وی اضافه کرد: شناخت ضعف های توسعه در تهران به شناخت ضعف های توسعه در سطح کشور کمک می کند .
حسن زاده یادآور شد؛ در تهران ما با دو فرایند در بازنمایی فرهنگی در حوزه عمومی به مثابه سیاست گذاری روبرو هستیم که یکی فرایند نامگذاری است و دیگری بازنمایی فرهنگی که در اشکالی بصری چون آثار هنری ، تندیس ها، مجسمه ها، نقاشی ها و غیره خود را نشان می دهد.
وی ادامه داد: در سیاست نامگذاری هم به تنوع فرهنگی در چشم اندازهای جهانی آن همچون آرژانتین ، آفریقا، فلسطین و غیره و هم به تنوع فرهنگی در سطوح قومی آن چون کردستان، رشت و غیره توجه شده است.
رییس پژوهشکده مردم شناسی گفت: تهران بایستی آیینه تمام ایران باشد و تنوع فرهنگی و همبستگی ملی را نشان دهد، از سوی دیگر باید یک رویکرد چند حسی به منظور تقویت حس تعلق اتخاذ و در آن نام ها دارای نماد و بازنمایی فرهنگی شود .
وی افزود: برای مثال در بزرگراه کردستان می توان یک نماد از فرهنگ اقوام ایرانی کُرد را قرار داد و یا در خیابان رشت تندیسی از آرسن میناسیان، میرزا کوچک خان یا پورداود و معین باشد.
رییس پژوهشکده مردم شناسی بیان کرد:فضا و حوزه عمومی باید نماد برابری و عدالت فضایی بوده و تنوع فرهنگی و همبستگی ملی با توجه به همه اقوام ایرانی ، زنان، کودکان اقلیت ها دینی (زرتشتیان، آشوری ها، ارامنه، یهیودیان و غیره ) به نمایش در آید از این رو به نظر می رسد بازنمایی فرهنگی نسبت به سیاست نامگذاری در حوزه عمومی ( خیابان ها، میادین، بزرگراه ها و ....) در تهران عقب تر است و باید در مورد بازنمایی فرهنگی اقداماتی صورت گیرد.
وی خاطر نشان کرد: تهران به عنوان یک کلان شهر در سطح نامگذای و بازنمایی فرهنگی در حوزه عمومی باید هویت های جهانی ، ملی و محلی را به نمایش در آورد.
*** فضاهای عمومی بستری برای حفظ ارزش ها و سنت های کشور
در ادامه این نشست بهاران تنکابنی محقق و پژوهشگر  که در زمینه شهرسازی و حوزه عمومی تهران به پژوهش پرداخته است، با اشاره به اینکه فضاهای عمومی نیازهای اساسی و حیاتی انسان ها را در شهرها فراهم می کنند، گفت: ما در شهری چون تهران شاهد تغییر و تحولاتی در طول سال های گذشته بودیم و امروزه با چالش های بسیاری در خصوص فضاهای عمومی و استفاده از این فضاها مواجه هستیم که نیازمند تدوین و طراحی برنامه ها و پروژه هایی برای برون رفت از چالش های موجود هستیم.
وی افزود: با توجه به اینکه فضاهای عمومی محلی برای شکل گیری تعامل انسان های با یکدیگر و تبادلات فرهنگی و اجتماعی و یا حتی سیاسی است، بنابراین حفظ فضاهای فرهنگی در تهران می تواند مردم را با ارزش ها و سنت های کشور آشنا کند.
تنکابنی افزود: فضاهای عمومی شهری به طور عمده بخش های پویا و سرزنده شهرها است که ایجاد پیوند و تقویت روابط انسان ها را به دنبال دارند و رویدادهای فرهنگی ، اجتماعی و سیاسی را رقم می زند.
این محقق و پژوهشگر حوزه شهری و عمومی با بیان اینکه دسترسی راحت و آسان به این فضاها بایستی فراهم شود، بیان داشت: شکل گیری افکار عمومی، عرصه را برای تعامل های اجتماعی و کنش های فردی در این فضاها فراهم و مشارکت، جمع گرایی و دموکراسی را به وجود می اورد.
وی در ادامه به مسیر تغییر  و تحول تاریخی فضاهای عمومی اشاره کرد و گفت: امروزه در شهرهای بزرگ چون تهران با چالش ها و مسائلی چون ظهور نوگرایی در معماری و شهرسازی، فضاهای عمومی یکسان در سراسر جهان، کاهش اهمیت فضاهای عمومی شهری ، کاهش اهمیت ارتباط با انسان، اجتماع و جامعه ، خطر نابودی فضاهای عمومی، همگن سازی و خصوصی سازی مواجه هستیم.
تنکابنی در ادامه سخنان خود به دو دوره پهلوی اول و دوم اشاره می کند که در دوره اول پهلوی با ایجاد تلگراف خانه، بانک ها ، راه آهن، کاخ دادگستری و ایجاد جاده ها و عنصر اتومبیل در شهر مواجه می شویم و در دوره دوم با معماری و شهرسازی تحت عنوان بولدوزر روبرو هستیم که ساخت بناهای چند طبقه ، پاساژ و ترویج سبک های نوین معماری را شامل می شود.
وی خاطر نشان کرد: بعد از انقلاب اسلامی به دلیل تغییر شیوه مدیریتی، ساخت و ساز ها به شکل نامنظم ترویج می یابد و ما شاهد ساخت بزرگراه های متعدد، مجتمع های تجاری و سالن اجتماعات و تالارها و غیره هستیم.
این متخصص در حوزه شهری و عمومی یادآور شد؛ امروزه فضاهای عمومی شهری بر اثر عوامل مختلف تغییر و تحول یافته اند و مخاطب با هر کدام از اینها آنطور که باید ارتباط برقرار نکرده و کاملا با آنها بیگانه شده اند.
وی افزود: فضاهایی که بتواند نیاز مخاطبان را پاسخ داده  و بستر تعامل و مشارکت را با آنها برقرار کند، دارای ارزش و معیارهای اصلی یک فضای عمومی مناسب در کشور است.
*** توجه به حقوق کودک در فضا و حوزه عمومی یک ضرورت است
بهنوش شمس الهی محقق و پژوهشگر مردم شناسی در ادامه با بیان اینکه تمرکز ثروت و قدرت در شهر تهران باعث شده سیل عظیم جمعیت طی سال های اخیر شهر تهران را محل سکونت خود انتخاب کنند، گفت: مهاجرت موجب شده نه تنها امکانات کافی برای آسایش و رفاه ساکنان در تهران آنگونه که تصور می کردند، فراهم شود بلکه آنان را با چالش های بیشمار مواجه کرده است.
وی با اشاره به حقوق شهروندی در کشور گفت: یک سوال جدی آن است که شهر ما چقدر کودک محور است و این در حالی است که مهاجرت ها موجب شده آنطور که باید حقوق شهروندی در شهرها رعایت نشده و کودکان ما در معرض آسیب های جدی قرار بگیرند.
شمس الهی ادامه داد: فضاهای شهری تاثیر بسیاری بر رفتار انسان ها دارد و اگر ما می خواهیم به توسعه پایدار برسیم باید روی فضاهایی سرمایه گذاری کنیم که رشد و تحول را برای کودکان ما به وجود می آورند.
این محقق و پژوهشگر خاطر نشان کرد: با توجه به رشد روز افزون کودکان به عنوان قشر آسیب پذیر در کشور بایستی فضاهای شهری را متناسب با موقعیت های مختلف در جهت آسایش و رفاه و نیازهای آنان  فراهم شود.
در پایان علیرضا برفروشان کارشناس ارشد گروه اسطوره و آیین در پایان این نشست به مطالعه ای تحت عنوان جایگاه نشانه های فرهنگی اقوام ایرانی در شهر تهران اشاره کرد و گفت: در این مطالعه و پژوهش که در سال 95 انجام شده به مساله تنوع فرهنگی موجود در ایران و نظام نشانه ای آن پرداخته شده است.
به گفته وی؛ در این مطالعه به حضور اقوام مختلف ایرانی و استفاده از نمادهای فرهنگی متنوع در شهر تهران و حس تعلق به شهر در آنها و مهمتر از آن توجه شهرداران و دست اندرکاران شهرها در چشم اندازهای شهری توجه شده است.
وی هدف از پژوهش فوق را بررسی فراوانی و چگونگی ارتباط هنری شهر تهران با نشانه های فرهنگی عنوان کرد و افزود: بهتر است شهر و فضاهای شهری را از زوایه شهروندان و ساکنان آن ببینیم که چگونه ارتباطی با فضای شهری برقرار کرده است.
وی تاکید کرد: فضای شهری باید قابل فهم باشد و این فهم به شهروندان کمک خواهد کرد تا در این فضا احساس امنیت کرده و به احساس عاطفی شهروندان در موقعیت های مختلف پاسخ داده شود.
گفتنی است؛ سلسله نشست های انتقادی تهران، آیینه  ایران با موضوع گفت و گوی انتقادی با شهرداران در تهران ادامه خواهد یافت.

کتاب و پژوهش«مردم شناسی روایت های زنان در دوران دفاع مقدس»/ نشانی از نقش پررنگ و یگانه زنان در دوران جنگ تحمیلی


یک مردم شناس در آستانه آغاز هفته دفاع مقدس مطرح کرد :
کتاب و پژوهش«مردم شناسی روایت های زنان در دوران دفاع مقدس»/ نشانی از نقش پررنگ و یگانه زنان در دوران جنگ تحمیلی
برای نمایاندن چهره زن در سال های دفاع مقدس، آیینه ای شفاف تر از خاطرات آنان وجود ندارد، خاطراتی که تاریخ این مرز و بوم را تعیین می کند و به آن ها شکل و روح می بخشد.

.

مینو سلیمی پژوهشگر و مردم شناس امروز یکشنبه در گفتگو با خبرنگار(richt.ir ) با بیان این مطلب و با اشاره به اینکه جنگ از جمله رخدادهای مهم و سرنوشت‌ساز در تاریخ هر جامعه ای به شمار می آید تصریح کرد : این حادثه می تواند چون نقطه  عطفی در تقویم زندگی هر جامعه ای باشدو به هر نتیجه ای که ختم شود، بر ذهن و جان مردم تا سال ها و بلکه دهه ها بعد سایه می افکند و تاثیر غیرقابل انکاری بر زندگی مردم آن جامعه می‌گذارد.
او با بیان اینکه جنگ تحمیلی بر زندگی مردم ایران در طول هشت سال و سال ها بعد از آن نیز بسیار تأثیرگذاشته است گفت: در این دوران زنان و مردان به مقابله با دشمن برای نجات میهن و آرمان های خود برخاستند که تجربه های این دوران و روایت آنان دستاوردهای منحصر به فردی در اختیار ما قرار می دهد.
سلیمی در  ادامه با اشاره به پژوهشی که در این حوزه انجام داده است اظهار داشت : این پژوهش به انتشار کتاب «مردم شناسی روایت های زنان در دوران دفاع مقدس» منجر شد که هدف از آن مطالعه و تحلیل روایت های زنانه از دوران دفاع مقدس است.
او با بیان اینکه مجموع روزهای درگیری جنگ تحمیلی حداقل 3 هزار روز در بیش از هزار کیلومتر مرز است که حدود نیم میلیون نفر به طور مستقیم و 2 میلیون نفر به طور غیر مستقیم در آن شرکت داشته اند گفت :ضرب این اعداد در یکدیگر چیزی بیش از میلیون ها خاطره، تصویر و روایت از جنگ را شکل می دهد و  به یاد آوردن خاطره ها به شدت تحت تاثیر بازگویی این روایت هاست.
این پژوهشگر با اشاره به اینکه در زمان جنگ زنان نیز چون مردان اسلحه بر دوش گرفته و به مقابله با دشمن شتافتند و در این راه شهید، زخمی و آواره شدند تصریح کرد : برای نمایاندن چهره زن در آن سال ها، آیینه ای شفاف تر از خاطرات آنان وجود ندارد، خاطراتی که تاریخ این مرز و بوم را تعیین می کند و به آن ها شکل و روح می بخشد.
وی افزد: در این پژوهش برای دستیابی تجربه های زنانه از روش مشاهده مشارکتی و تحلیل روایتی  استفاده شد .
او اظهار داشت : تحلیل ساختاری این روایت ها بر پایه این منطق استوار بود که در جامعه روایت های مختلفی از جنگ تحمیلی جاری است که با پیوند دادن روایت های نمونه های مورد مطالعه با آن ها می توان داده های نظم یافته و قواعد ساختمندی را در خصوص تجربه های مردان و زنان در دوران دفاع مقدس را دریافته و به ساختارهای ذهنی جمعی رسید.
این مردم شناس تصریح کرد : این روایت ها اطلاعات مفیدی در خصوص زندگی زنان در دوران جنگ تحمیلی را در اختیار ما می گذارند و پژوهشگران می توانند به واسطه چنین روایت های به تولید روایت های دیگر دست یابند.
او افزود:ویژگی مهم این روایت ها این است که به ما در توجه به طبقه بندی و تحلیل واقعیت روایت سازی دوران جنگ تحمیلی و نیز مجال دادن به تفسیر و باز اندیشی در مورد آن ها کمک می کند .
وی با بیان اینکه این روایت ها نشان از نقش پررنگ و یگانه زنان در دوران جنگ تحمیلی را داشته است افزود: زنانی که با نثار جان، مال و ارزش های خود مردان را در مقابله و ایثار زندگی خود برای حفظ و نگهداری ایران و ایمان خود یاری رسانده اند و همیشه در آفرینش زندگی بی کم و کاست حتی در روزهای جنگ نقش غیر قابل انکاری داشته اند.


رییس پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری: اطلس مردم نگاری الگوی توسعه پایدار بر مبنای فرهنگ ایرانی را توسعه خواهد داد


رییس پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری:
اطلس مردم نگاری الگوی توسعه پایدار بر مبنای فرهنگ ایرانی را توسعه خواهد داد
حسن زاده با بیان اینکه اطلس مردم نگاری سرزمین می تواند ارزش های بومی را به نمایش گذاشته و به فرایند توسعه پایدار در کشور کمک کند تصریح کرد :پژوهشکده مردم شناسی طرح پژوهش مردم نگاری سرزمین را به عنوان طرحی فراگیر و جامع در سطح کشور در دست اجرا دارد .

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، علیرضا حسن زاده امروز «یکشنبه »با اشاره به این مطلب که پژوهشکده مردم شناسی قدیمی ترین نهاد و مرکز مطالعات علوم اجتماعی در ایران و یکی از قدیمی ترین مراکز مردم شناسی در خاورمیانه  است، گفت: مرکز مردم شناسی در سال 1316 شکل گرفته و پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی نیز به عنوان یک نهاد قدیمی به آن وابسته و مرتبط است .
رییس پژوهشکده مردم شناسی  افزود: در طی دهه های گذشته این نهاد از مرکز مردم شناسی تا پژوهشکده مردم شناسی نماینده اصلی مطالعات میدانی در طول تاریخ مطالعات علوم اجتماعی کشور بوده و اعضای آن از گذشته چون علی بلوکباشی و محمد میرشکرایی نمایندگان اصلی کار میدانی در تاریخ مردم شناسی ایران به شمار می آیند.
حسن زاده  با بیان اینکه یکی از وظایف اصلی پژوهشکده مردم شناسی که در اساسنامه تاسیس آن مورد توجه قرار گرفته، تالیف، تدوین و تولید اطلس مردم نگاری ایران است، بیان کرد: مطالعات شکل گیری اطلس مردم نگاری سرزمین به عنوان یک آرزو و آرمان نیاز به فناوری های لازم داشت که متاسفانه از سال 1384 از یک سو با برخی مشکلات نرم افزاری و از سوی دیگر با تغییر مدیریت ها مواجه شد و نیمه تمام ماند.
او  اظهار داشت:  اما از سال 1394 تدوین اطلس های جامع میراث فرهنگی کشور دوباره مطرح و در راس سیاست های کلی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری قرار گرفت و فاز نخست آن  در سال 1397 افتتاح شد.
به گفته حسن زاده، پژوهشکده مردم شناسی طرح پژوهش مردم نگاری سرزمین را به عنوان طرحی فراگیر و جامع و براساس پژوهش هایی در سراسر کشور در راس برنامه های خود قرار داده است.
وی یادآور شد، خوشبختانه پس از آزمون و خطاهای بسیار، نرم افزار اطلس در نیمه اول سال گذشته آماده بارگذاری شد به طوریکه قابلیت جستجوی موضوعات کلیدی و همچنین ارزیابی تطبیقی را داراست.
حسن زاده با بیان این مطلب که اطلس مردم نگاری  دارای 19 بخش اصلی و هر بخش دارای شاخه ها و زیر شاخه های مرتبط با خود است، افزود:  عناوین اصلی اطلس شامل کلیات، خانواده و خویشاوندی، راه های ارتباطی، زبان، شیوه های معیشت، پزشکی مردمی، واحدهای اندازه گیری و ... است.
وی اضافه کرد: این اطلس مجموعه ای از نقشه و فایل های متنی ، عکس، فیلم و صوت را شامل می شود و در دوره های مختلف زمانی اطلاعات آن توسط پژوهشکده مردم شناسی بارگذاری خواهد شد.
رییس پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری گفت: در فاز اول دو هزار و 574 مدخل با موضوع یلدا و نوروز و آیین های مرتبط با آن در 55 شهرستان کشور توسط کارشناسان پژوهشکده مردم شناسی در اطلس بارگذاری و در فاز دوم بارگذاری اطلاعات مربوط به خوراک، بازی و ورزش در استان خراسان جنوبی و استان ها و شهرهای دیگر در دستور کار قرار گرفته است .
او با بیان اینکه  در حال حاضر 800 مدخل مرتبط با خوراک استان خراسان جنوبی در اطلس مردم نگاری سرزمین بارگذاری شده خاطرنشان کرد : اعضای پژوهشکده مردم شناسی برای تولید اطلس یاد شده زحمات زیادی کشیده اند.
وی در ادامه به کارکردهای مهم اطلس مردم نگاری سرزمین اشاره کرد و گفت: جلوگیری از فراموشی دانش بومی، حافظه تاریخی و فرهنگی و اطلاعات مربوط به دانش فرهنگی در حوزه های دیگر، کمک به نمایش تنوع فرهنگی و همبستگی های ملی در ایران و کمک به پایداری هویت در جوامع محلی از کارکردهای مهم این اطلس است .
رییس پژوهشکده مردم شناسی تصریح کرد : مهم ترین کارکرد اطلس مردم نگاری سرزمین این است که می تواند ارزش های بومی را به نمایش گذاشته و به فرایند توسعه پایدار در کشور کمک کند.
حسن زاده با انتقاد از برخی انجمن ها که اخیرا پیشنهاد کاری شبیه به تهیه اطلس را در دستور کار خود قرار داده اند، گفت: متاسفانه شاهد موازی کاری هایی در این زمینه هستیم در حالیکه اطلس مردم نگاری سرزمین از مدت ها قبل توسط پژوهشکده مردم شناسی شکل گرفته و پژوهش های زیادی برای تولید آن  انجام شده است.
وی با اشاره به اینکه وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری یکی از مهمترین متولیان حوزه فرهنگ است، خاطر نشان کرد: کارها و پیشنهادهایی شبیه این موضوع که مسلما اعتبار آن از بودجه عمومی کشور خواهد بود،  توجیه اقتصادی، علمی و اخلاقی ندارد.


رییس انجمن انسان شناسی ایران: خواندن تنها راه بصریت انسان شناسی است


رییس انجمن انسان شناسی ایران:
خواندن تنها راه بصریت انسان شناسی است
عربستانی با بیان اینکه امروزه دانشجویان تحصیلات تکمیلی و مدرسینی داریم، که حتی متون اصلی و کلاسیک رشته ای را که در آن تحصیل یا تدریس می کنند نخوانده اند تصریح کرد: حجم عظیمی از متون مردم نگارانه و نظری در حوزه انسان شناسی ایجاد شده و خواندن آنها تنها راهی است که با آن بصیرت انسان شناسی در یک طالب و دانشجوی انسان شناسی ایجاد می شود.

.

 به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، مهرداد عربستانی رییس انجمن انسان شناسی ایران و عضو هیأت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران ،این مطلب را در نشست «مردم شناسی/انسان شناسی ایران: رویکردی آسیب شناختی» مطرح کرد .
او با بیان مختصری از مقاله اش با عنوان « انسان شناسی ایران: یک بازاندیشی» تصریح کرد :قبل از هرچیز باید مشخص کنم که وقتی از انسان شناسی سخن می گویم دقیقاً منظورم یک رشته علمی دارای سابقه و تاریخچه مشخص است که نظریات، مفاهیم و روش تحقیق ویژه ای دارد.
وی افزود: این رشته درنتیجه نتایج و یافته هایش با ادبیات و رتوریک علمی، یعنی با دقت، شکاکیت و حزم علمی و با فاصله گیری از ادبیات شعاری و آرمان گرایی اتوپیایی بیان می شود  و هدف آن فهم، تحلیل و تبیین آنچه چیزی است که مردم انجام می دهند و نزدیک شده به دنیایی است که مردم در آن زندگی می کنند.
عضو هیأت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران گفت :رشته ای که به تولید نظام مند دانش مطالعه انسان و فرهنگ و جامعه انسانی با اطلاع از زیست شناسی، تئوری های فرهنگی، باستان شناسی، زبان و زبان شناسی، فلسفه، روان شناسی، حقوق، اقتصاد، جغرافیا، گیاه شناسی، و اصولاً یافته های علوم دیگر می پردازد  و شاخصه رویکرد آن تأکید بر "مشارکت" با مردم و مشاهده کارآموخته علمی است.
وی افزود: با این تعریف، تاریخ این رشته در ایران از زمانی شروع می شود که این رشته با این قیود شروع به کار کرده  لذا آنچه که گفته می شود، شامل کارهای پیش از آن نمی شود؛ یعنی نوشته های مرتبط با فرهنگ و فولکلور که علاقمندان و ادبا به طور غیر سیستماتیک، ولو گاهی به زیبایی و دقت، منتشر کرده اند، همان طور که مثلاً هرودوت یا مارکوپولو یا سفرنامه نویسانی که از مردمان دیگر و فرهنگ شاان نوشته اند را نمی توان به معنای اخص کلمه انسان شناس دانست؛ در اینجا هم آثار مشابه به عنوان آثار اختصاصاً انسان شناختی در مد نظر نیستند.
او تصریح کرد: در یک بازنگری به کار انسان شناختی در ایران، بدون اینکه ادعای فراگیری مطرح باشد، می توان به نکاتی که برای توسعه آتی انسان شناسی می توانند مهم باشند اشاره کرد.
عربستانی گفت :یکی از این نکات، مربوط به اجتماع علمی انسان شناسان کشور است که در قیاس  با مشتلغین دیگر رشته های خواهر در علوم اجتماعی و انسانی، تعداد اندکی را شامل می شوند.
وی با بیان اینکه سازوکار تعامل در اجتماعات کوچک تفاوتی اساسی با سازوکار اجتماعات علمی بزرگتر دارد افزود: در اجتماعی کوچک چیزی مثل گرایش های علمی، گروه بندی موضوعات مورد مطالعه و اصولاً سازماندهی داخل گروه، بیش از هر چیز فرد محور و متکی بر خصایص شخصی است که نتیجه آن عدم نهادینه  شدن گرایش های مطالعاتی مختلف و انجام کارهای "علمی" مبنی برتمایلات و گرایشات منفرد و متفرق است.
این پژوهشگر بیان کرد :به عبارتی یک سنت علمی و کار نظام مند به سختی می تواند شکل بگیرد؛بگذریم که چطور گروه های کوچک، بیش از گروه های بزرگ از خصایص خلقی و فردی (Idiosyncrasy) افراد تأثییر می  گیرند، به طوری که همان قدر که خصایص فردی مطلوب و ویژه ممکن است به طور محدودی به گسترش و توسعه رشته کمک کند، سوء رفتارها و خصایص نامطلوب فردی همان اندازه هم می تواند منجر به کمینگی و حتی آسیب به آن شود.
او گفت : گمان نمی کنم که صورت آرمانی اجتماع علمی (بر اساس بحث وتبادل نظر و همکاری و رقابت سالم و ....) اصولاً جایی به طور کامل محقق شود، و همیشه برخی سوء رفتارها ممکن است مشاهده شود.
رییس انجمن انسان شناسی ایران در ادامه به  قلمداد شدن بسیاری از حوزه های کار انسان شناختی، در زمره امور "حساس" به لحاظ سیاسی ، که به طرق مختلف دست و پای انسان شناسی و انسان شناسان را می بندد اشاره کرد و گفت : به ویژه اگر یافته های انسان شناختی با تعاریف هنجاری و آرزو اندیشی های ایدئولوژیک یعنی با تعاریف "دین داری اصیل"، "هویت ملی اصیل" و ....
همخوان نباشد.
او با اشاره به سطح دیگر بحث که به امر فنّی و درون گروهی آموزش مربوط می شود افزود: من به عنوان یک معلم انسان شناسی، گمان می کنم که آموزش ما نیاز به بازنگری و تغییری در رویه ها دارد اگرچه آموزش هم چیزی نیست که فارغ از مسأله اجتماعی علمی بتوان آن را فهمید.
این پژوهشگر با بیان اینکه اصولاً می توان گفت که سطح نسبتاً پائین استاندارد کار علمی به دلایلی که ذکر شد، در رابطه ای متقابل با امر آموزش هم قرار دارد خاطرنشان کرد : همچنان دانشجویان انسان شناسی کمتر با مفاهیم نظری و اهمیت آن در تولید دانش و تحقیق آشنا می شوند و در آن کارآموزی می کنند؛ به نظرم ارتقای آموزش و پژوهش انسان شناسی از امر دیگری هم سخت تآثیر می پذیرد، و آن امر قطع نسبی ارتباط با آکادمی و حوزه علمی جهانی است.
او افزود:این قطع ارتباط البته از شرایط سیاسی و اقتصادی  تأثیر می گیرد، ولی شاید مهم ترین عامل این گسست، مسآله مهارت و تسلط در به کار گیری زبان علمی واسط (Lingua Franca)، و به طور کلی سیاست زبانی در نظام آموزشی است، که باعث اتکای زیاد به ترجمه ها (که درصد بسیار اندکی از دانش روز را در همه ابعاد علمی و فرهنگی شامل می شوند) و ناتوانی در وارد شدن در میدانگاه های آکادمی جهانی  را باعث می شود.
او در ادامه  به اهمیت "خواندن"، به ویژه در انسان شناسی، تأکید کرد و افزود: امروزه دانشجویان تحصیلات تکمیلی و مدرسینی داریم، که حتی متون اصلی و کلاسیک رشته  ای را که در آن تحصیل  یا تدریس می کنند نخوانده اند.
عربستانی خاطرنشان کرد : حجم عظیمی از متون مردم نگارانه و نظری در حوزه انسان شناسی ایجاد شده که  خواندن آنها تنها راهی است که بصیرت انسان شناسی را در یک طالب و دانشجوی انسان شناسی ایجاد می کند.
وی اظهار داشت :حجم زیادی از سوء تفاهمات و اشتباه های موضوعی، روشی و نظری همگی تا حد زیادی ناشی از کم خوانی و درگیر نبودن در ادبیات و تولیدات انسان شناختی است و  به نظر من دست یابی به نگاهی ویژه و احیاناً جدید و توسعه این رشته مستلزم پختگی و بلوغی است که میان بری برای آن وجود ندارد و راهش از میان خواندن، خواندن، خواندن و نوشتن می گذرد. 


صدای جوامع ملی و محلی در مردم شناسی ایران به گوش می رسد


صدای جوامع ملی و محلی در مردم شناسی ایران به گوش می رسد
استاد دانشگاه مازندران با تأکید بر تداوم و تقویت سنت های میدانی و نهاد سازی در رشته مردم شناسی تصریح کرد : صدای جوامع ملی و محلی در مردم شناسی ایران به گوش می رسد.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، سید قاسم حسنی استاد دانشگاه مازندران که در نشست سوم از سلسله نشست های مردم / انسان شناسی ایران با رویکرد آسیب شناختی سخن می گفت، با برشمردن مشکلات و آسیب های جدی در مسیر توسعه رشته مردم شناسی ، بر اهمیت ترجمه متون کلاسیک مردم شناسی، تداوم و تقویت سنت های میدانی و نهاد سازی در رشته مردم شناسی تاکید کرد .
وی با مروری بر ادبیات این رشته در سطح جهان، بر لزوم شکل گیری عمیق تر ادبیات مردم شناسی اشاره کرد .
استاد مردم شناس دانشگاه مازندران در بررسی وضعیت جایگاه مردم شناسی در ایران و نیازهای کاربردی آن، گفت: ابعاد پس افتادگی مردم، انسان شناسی در ایران ،اهمیت و کابرد انسان شناسی در ایران وانسان شناسان در جهان چه انجام می دهند و چه می توانند انجام دهند از وجوه اصلی آسبب شناسی و مردم شناسی در ایران است که بایستی روی این موضوعات اقدامات و تحقیقات بسیاری صورت گیرد.
حسنی در ادامه مطالب خود بر ابعاد پس افتادگی مردم و انسان شناسی در ایران اشاره کرد و گفت: پس افتادگی ها بر دو رویکرد بیرونی و درونی و یا درون رشته ای بستگی دارد که در رویکرد کلان یا عوامل بیرونی می توان بر بی علاقگی به سنت ها در معنای فرهنگی و علاقمندی به سنت خاص در معنای ایدئولوژیک ، بی علاقگی به تنوع فرهنگی، ملکی گرایی شیداگونه قبل اسلام و دیگری گرایی غربی اشاره کرد.
وی عنوان کرد: مطالعه فرهنگ قبیله ای و عشیره ای، تمرکز بر مرکز نسبت به پیرامون  و وارد نشدن ایران در اغلب وجوه به جهانی شدن از دیگر عوامل بیرونی در بعد پس افتادگی های مردم و انسان شناسی در ایران به شمار می آید.
حسنی در ادامه بر رویکردهای دخلی و درون رشته ای این پس افتادگی اشاره کرد و گفت: در ایجاد زبان و گفتمان جدید انسان شناسی در ایران، متدولوژی و کار میدانی، کار بست تئوری و انطباق با عمل، کابرد مفاهیم ، وارد شدن به دوگانگی انسان شناسی دانشگاهی وکاربردی، عرصه عمومی و روشنفکری، ثبت و ضبط های فرهنگی، عدم درک تنوع فرهنگی، خود سرزنشی و غیره با مشکلات و مسائل بسیاری مواجه هستیم که این رویکردها موجب شده ما در بخش درون رشته ای و داخلی با چالش مواجه شویم.
وی به برخی از راهکارهای اصلی برای برون رفت از این پس افتادگی ها اشاره کرد و گفت: افزایش کمی این رشته در دانشگاه ها، افزایش کمی پذیرش دانشجویان، همکاری بخش دانشگاهی با نهادهای دیگر و خارج شدن از پراکندگی و غیره از راهکارهای اصلی به شمار می اید.
مردم شناسی نیازمند محفل ها و میدان های بیشتر جهت گفت وگو است
در ادامه این نشست علیرضا حسن زاده رییس پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با بیان اینکه در ایران با سنت های مختلفی از دانش مردم شناسی مواجه هستیم، گفت: هر یک از آنها حامل بخشی از دانش مردم شناسی در کشور است.
وی ضمن تاکید بر اهمیت ترجمه، یکی ازمشکلات توسعه این رشته را عدم چرخش سیاست های آموزشی از ترجمه محور به سمت و سوی میدانی و پژوهش محور شدن آن دانست.
به گفته حسن زاده، در مسیر تقویت رابطه مردم شناسی با حوزه عمومی، بایستی محفل ها و میدان های بیشتری جهت گفت وگو و یا دیالوجیک شدن به وجود آید و این در حالی است که تنها پژوهشکده مردم شناسی، انجمن انسان شناسی ایران و معدودی از دانشگاه ها چون دانشگاه مازندران و غیره این امکان را به وجود آورده اند.
او خاطر نشان کرد: مردم شناسی به دنبال تولید خرده روایت هایی است که متاثر از میدان تحقیق است و از این رو صدای گروه های جوامع شهری و روستاییی و عشایری در آثار مردم شناسان به گوش می رسد.
گفتنی است، در پایان مراسم جلسه پرسش و پاسخ صورت گرفت.


برگزاری سه نشست تخصصی در روز مردم شناسی


رییس پژوهشکده مردم شناسی از برگزاری مراسم روز ملی مردم شناسی در قالب سه نشست تخصصی در پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری خبر داد.

.


به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، علیرضا حسن زاده با اشاره به برگزاری سومین نشست از سلسه نشست های انسان شناسی با رویکرد آسیب شناختی همزمان با روز مردم شناسی  گفت: دراین نشست سید قاسم حسنی استاد دانشگاه مازندران درباره مشکلات و آسیب ها و نقش مردم شناسی ایران در توسعه پایدار سخنرانی خواهد کرد.
وی با اشاره به اینکه انسان شناسی ، نگاهی جامع به موضوع های اجتماعی و فرهنگی دارد، افزود: انسان شناسی تنها رویکرد در علوم انسانی و اجتماعی است که در آن روحیه انسان دوستی و احترام گذاشن به پدیده حیات تفاوت فرهنگ و ارزش همه فرهنگ ها وجود دارد.
وی اظهار داشت : نشست "زنان مردم شناس سخن می گویند" از دیگر نشست های این روز ملی به شمار می آید که هفت سخنران زن در این نشست سخنرانی خواهند کرد.
رییس پژوهشکده مردم شناسی در ادامه به نشست تنوع فرهنگی و همبستگی ملی اشاره کرد و گفت: این نشست به موضوع اقوام دینی ایرانیان خواهد پرداخت که نمایندگانی از اقوام دینی ایران در آن سخن خواهند گفت.
به گفته وی ، در این نشست از پیشکسوتانی همچون محمد میر شکرایی، محمد حسین باجلان فرخی و عباس تحویلدار تقدیر خواهد شد.
گفتنی است، تقدیر از تقوی رییس سابق اداره اقلیت های دینی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، تقدیر از مردم شناسان فعال کشور چون حسین میرزایی، سید قاسم حسنی، لیلا اردبیلی و بهنوش شمس الهی و تقدیر از مردم شناسان پژوهشکده مردم شناسی و مردم شناسان کشور در سطح استان ها از دیگر برنامه های این روز ملی به شمار می آید.
حسن زاده خاطر نشان کرد: در این روز ملی ضمن قرائت پیام رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، در خانه اندیشمندان علوم انسانی، نشست «مردم شناسی ایران ، گفتمان ها، روش ها و رویکردها »با همکاری پژوهشکده مردم شناسی برگزار خواهد شد.

پیام تبریک جناب آقای دکتر عمرانی


پیام تبریک جناب آقای دکتر عمرانی
رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری به مناسبت روز ملی مردم شناسی در تقویم رسمی کشور

.

ابوریحان بیرونی پیشگام دانش مردم شناسی در جهان و یکی از قلل رفیع علم در سرزمین ایران و کشورهای فارسی زبان است. تلاش های سترگ و بی مانند او را نه تنها می توان میراث مشترک کشورهای فارسی زبان و جهان اسلام دانست، بلکه اندیشه های ناب و جهان گستر او، مرزها و قاره ها را در  نوردیده و به بخشی از گنجینه دانش انسان ها تبدیل شده است. سالروز تولد ابوریحان بیرونی به عنوان روز رسمی دانش مردم شناسی در تقویم کشور، ما را با میراث سترگ علم در ایران آشنا ساخته و باور و اعتماد به کوشش های ایرانیان را در درک میراث فرهنگی و تمدنی خود و سایر جوامع افزون می سازد.
توسعه پایدار بدون توجه به زمینه های فرهنگی و توانایی های سرزمینی کشور عزیزمان ایران ممکن نخواهد بود و در این مسیر مردم شناسی به عنوان بومی ترین شاخه علوم انسانی می تواند نقشی بزرگ ایفا کند. پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در بستر پژوهش های مردم شناختی همواره کوشیده است تا به سهم خود بر خود  آگاهی فرهنگی ایرانیان به عنوان منبع اصلی تعریف هویت افزوده و پاسخگوی نیازهای مبرم و حیاتی در شناخت مسائل و مصائب کشور در حوزه میراث فرهنگی و تمدنی آن باشد. امید است مردم شناسان ایران همراه با دانشوران و محققان سایر علوم میراثی با کوشش و تلاش خستگی ناپذیر خود در خدمت به مردم ایران پیروز و موفق باشند.
پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری روز ملی مردم شناسی را به تمام مردم شناسان ایران و کشورهای فارسی زبان و جهان اسلام به ویژه دو کشور افغانستان و تاجیکستان تبریک می گوید.


در نشست شعر و روایت سرزمین مطرح شد


در نشست شعر و روایت سرزمین مطرح شد
ما با ادبیات خود به جهان عمق بخشیده ایم
رییس پژوهشکده مردم شناسی کشور ایران رانماد تفکرهای عمیق و نه سطحی دانست و تصریح کرد:ایرانیان بایستی به تجربیات خودجوش ادبیات خود بازگردند چرا که ما با ادبیات خود ، به جهان عمق بخشیده ایم.

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری،علیرضا حسن زاده رییس پژوهشکده مردم شناسی در نشست شعر و روایت سرزمین که در آستانه روز ملی مردم شناسی، برگزارشد به موضوع مردم شناسی و ادبیات اشاره کرد و گفت: متاسفانه به شعر ، ادبیات و تاریخ معاصر کشور ، نگاه های تحقیر آمیزی صورت می گیرد که جای تاسف دارد .
وی با اشاره به اینکه در برخی مواقع با اشعاری مواجه می شویم که عاری از هرگونه ادبیات ایرانی است و هیچگونه منطقی برای انها وجود ندارد، افزود:موضوع اهمیت زبان در تعریف هویت ایرانی یکی از موضوعات مورد بحث است که می توان به آن خودآگاهی کلامی گفت.
وی ادامه داد: به طور کلی یکی از تعاریف مربوط به هویت ایرانی،  هویت گذشته گرا و پیشینه گرا است و دو عنصر آیین و دیگری ادبیات، نقش مهم و کلیدی را در تاریخ کشور ایفا می کنند.
رییس پژوهشکده مردم شناسی ادامه داد: از جمله کشورهایی که در فرهنگ آیین آن عنصر فاجعه همچون زلزله و خشکسالی و غیره نقش مهمی داشته، ایران بوده است. 
وی در ادامه به موضوع باززایی در آیین و ادبیات ایران اشاره کرد و گفت: باززایی های حماسی و عرفانی و ...با نگرش فلسفی – عرفانی ایرانی گره خورده است.
وی با تاکید بر این نکته که ادبیات ایران، باززایی است، و نقش مهمی را در ادبیات و هویت ایفا می کند، گفت: تاریخ فرهنگ جهان بینی و تجربه زندگی ما در اشعار قابل مشاهده است اما نکته مهم این است که صدای ملت ایران از دربارهای قاجار ،صفویه و ... شنیده نمی شود بلکه صدای ملت ایران از زبان حافظ و سعدی و فردوسی و ..شنیده می شود.
رییس پژوهشکده مردم شناسی خاطر نشان کرد: ما باید صدای تاریخ خود را بشنویم تا به هویت پایدار خود برسیم.
وی با اشاره به اینکه ادبیات ایرانی ارتباط چند حسی و چند بعدی با هنرهای دیگر چون موسیقی و نقاشی دارند، بیان داشت: هویت ادبیات فارسی بسیار مهم است چون ایرانیان با شعر می اندیشندو یکی از عرفانی ترین ادبیات و موسیقی جهان ، ادبیات فارسی است.
وی به مشکلات آلودگی زیبایی شناختی اشاره کرد و گفت: این موضوع موجب شده نگاه تحقیر آمیزی به شعر و ادبیات در کشور شود و این موضوع نیازمند آن است که چشم انداز ادبیات و درک مردم شناسی و مردم شناختی ما روز به روز بیشتر شود.
حسن زاده در پایان تاکید کرد که کشور ما نماد تفکرهای عمیق است و نه سطحی بنابراین ایرانیان بایستی به تجربیات خودجوش ادبیات خود بازگردند چرا که ما با ادبیات خود جهان را عمق بخشیده ایم.
در ادامه این نشست ، بابک خلعتبری استاد ادبیات تطبیقی دانشگاه شهید بهشتی درباره حکیم عمر خیام شاعر ایرانی گفت: خیام تنها مختص زمان خود نیست بلکه برای همه زمان ها حرف های بسیاری برای گفتن دارد.
وی افزود: یکی از قله های ادب و شعر کلاسیک فارسی ، خیام است اما از میان شاعران مختلف، تعیین هویت خیام مشکل می نمایدچرا که او ذات چند گانه ای دارد.
وی با اشاره به اینکه عمر خیام حکیم، منجم، ریاضی دان و فیلسوف بوده است، عنوان کرد: داستان های مختلفی درباره عمر خیام ساخته شده اما برای شناخت خیام بایستی همه جنبه های اندیشه او را در نظر گرفت چرا که خیام ذهنی منطقی داشته و رباعی قالب مناسبی برای بیان اندیشه های وی بوده است .
این استاد دانشگاه با بیان این مطلب که جهان بینی خیام بیرون از چارچوب رایج مذهب و عرفان از نظام هستی شناسی و جهان هستی حکایت دارد، گفت: خیام در برهوت بی معنایی ، معنا را می آفریند و با بهره بردن از لحظه، سعی در غلبه بر پوچی دارد.
وی در ادامه با بیان برگزیده هایی از اشعار خیام، اظهار داشت: نقطه قوت خیام پرسشگری اوست.
به گفته استاد ادبیات تطبیقی دانشگاه شهید بهشتی،خیام یک فرد نیست بلکه گفتار و گفتمانی است و اندیشه او در ذهن مردم تداوم داشته است.
وی خاطر نشان کرد: خیام شاعر کلاسیکی است که نه تنها تفکر آزاد را نفی نمی کند بلکه آن را ترویج می دهد.
در ادامه داریوش ذوالفقاری رییس پژوهشکده زبان شناسی، کتیبه و متون ضمن تبریک روز مردم شناسی ، درباره کتیبه های دوران اسلامی و اینکه این کتیبه ها بیشتر نظم هستند و یا شعر؟ گفت: طی مطالعات میدانی کتیبه ها را از نظر کاربردی به دو دسته اطلاع رسان یا بلاغی تقسیم کرده ام.
وی در این زمینه بیان داشت: کتیبه های دوران اسلامی اطلاع رسان و یا بلاغی هستند به طوریکه در کتیبه اطلاع رسان شما به یک سری اطلاعاتی دست می یابید و منظور از بلاغت اثر گذاری  اشعار ی است که بر روی کتیبه ها دیده می شود.
وی در ادامه به برخی اشعار کتیبه های مختلف اطلاع رسان و بلاغی که بر سر منازل و مساجد مختلف کشور نوشته شده، اشاره کرد و درباره تفاوت نظم و شعر در آنها مطالبی را ارائه داد.


در آستانه روز مردم شناسی


نشست شعر و روایت سرزمین «امروز »به همت پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ،در آستانه روز مردم شناسی با حضور مردم شناسان ، پیشکسوتان این حوزه و شاعران برگزار شد .

.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، رابطه تنگاتنگ میان ادبیات و میراث فرهنگی و تمدنی ایران وجود دارد و این پیوند گسست ناپذیر همواره در آثار ادبی مردم شناسان ایران چون غلامحسین ساعدی ، جلال آل احمد ، صادق هدایت ، احمد شاملو ، اصغر عسگری خانقاه ، بیژن کلکی ، محمد حسین باجلان فرخی ، محمد اسدیان ، مرتضی فرهادی ، محسن میهن دوست و نسل جدید از مردم شناسان ایران دیده می شود .
با توجه به این چشم انداز عمیق یاد شده از پیوند مردم شناسی و ادبیات و فرهنگ ایرانی نشست شعر و روایت سرزمین به مناسبت روز ملی مردم شناسی توسط پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه با همکاری پژوهشکده علوم اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و انجمن انسان شناسی برگزار شد .
بخش نخست این نشست پس از قرائت پیام بهروز عمرانی رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری به مناسبت روز مردم شناسی ، به سخنرانی بابک خلعتبری استاد تطبیقی دانشگاه شهید بهشتی ، داریوش ذوالفقاری رییس پژوهشکده زبان شناسی ، کتیبه ها و متون و علیرضا حسن زاده رییس پژوهشکده مردم شناسی اختصاص یافت .
در ادامه این نشست محمد حسین باجلان فرخی ، محمد اسدیان ، افشین نادری ، مهرداد ملک زاده ، شبان میر شکرایی ، مینو سلیمی و علیرضا حسن زاده به شعر خوانی پرداختند .

1234>>>
All right reserved for the Research Institute and Cultural Heritage and Tourism © 2015

مجری سایت : شرکت سیگما